د ښــځـو په وړاندی د تاو تریخوالی د منځه وړلو نړیواله ورځ

د ښــځـو په وړاندی د تاو تریخوالی د منځه وړلو نړیواله ورځ

ډاکتر حکمت الله ســیال

د نړیوالو اختلافاتو د ماستری د پروګرام زده کړیال

کله چې مونږ د ښځو د حقوقو، د ښځو په وړاندی د تاوتریخوالی او د ښځو د رول په اړوند خبري کو نو په حقیقت کی دا ټول هاغه څه دی چې د اسلام د ســپـیڅلی دین او د الاهی قانون (قران کریم) کی ورته ډیره زیاته پاملرنه شوی ده خو ستونزه په مونږ او تاسي کی ده چې خپل دین او دینی احکامو څخه نا خبره یو.

د نړی په ګرده هیوادونو کې د افغانستان په شمول هر کال د نومبر د میاشتي ۲۵مه د ښځو په وړاندی د تاوتریخوالی د منځه وړلو نړیواله ورځ لمانځل کیږي چې اکثره حالاتو کی دغه ورځ یواځی او یواځی د لمانځغونډو په مراسمو شروع او د ورته غوڼدو د ختمیدو سره سم د لاسه د یاده وځی. دا چې په پرمختللي هیوادونو کې د ښځو پر وړاندی د تاو تریخوالی عوامل څه دی زه ورباندی تبصره نه کوم، یواځی په ګران هیواد افغانستان کی د ښځو پر وړاندی د تاو تریخوالی ځني عوامل څیړم او په څو کرښو کې حکومت ته ددی پرتو ستونزو څخه د خلاصون او د تاوتریخوالي د منځه وړلو لپاره ځنی ســـپـارښــتـني لرم چې تاسي یی لوستلو ته را بولم.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا یو ځانګړی پریکړه لیک تصویب کړی چې د ۱۳۲۵ پریکړه لیک په نوم نومول شوی دی چې ښځه، امنیت او سوله په بر کی نیسی. پریکړه لیک کې د ملګرو ملتونو د غړو هیوادونو څخه غوښتنه شوی چې ددی پریکړه لیک ټول موارد عملی کړی. پریکړه لیک کاږی او زیاتوی دا چې ښځه د یوی ټولنی د نیمایی څخه زیات وګړي جوړوي نو لازم دی چې ښځو ته د تصمیم نیولو او په ځانګړی توګه د سولی په پروسه کی ددوی ونډه ځواکمنه شی او یواځی سمبولیک رول و نه لوبوی. پریکړه لیک د غړو هوادونو څخه د یوی عملی پلان په ترڅ کې ددی پریکړه لیک د مواردو د عملی کولو او تحقق غوښتنه کوی. دا چې افغانستان هم د ملګرو ملتونو د سازمان غړیتوب لری نو سوال دا پورته کیږی چې ولی تر دا دمه ددي پریکړه لیک موادو د عمل جامه نه ده اغوستي؟ باید ووایم چې یواځی تیر کال د ولسمشر د یو تقنینی فرمان له مخي ناپ (ملی عملی پلان) جوړ شو خو تر دا دمه عملی شوی نه دی. دا چي ددی پریکړه لیک او په ټوله کی د ښځو پر وړاندی د تاوتریخوالی عوامل څه دی او ولی اوس هم زمونږ په ټولنه کی ښځي د زیات شمیر ستونزو سره مخامخ دی دلته یی په ترتیب یادونه کوم:

زمونږ په ټولنه کی د ښځو پر وړاندی د تاو تریخوالی ستر عوامل په هیواد کی د رواني ناخوالی (وژونکی جګړه)، غربت او ناوړه دودونه دی. تر څو چې په دی هیواد کی د سولی او ټیکاو لپاره ګام نه وی پورته شوی نو ناوړه دودونه او غربت د جګړی سره تړلی او د منځه وړل به یی وخت ته اړتیا ولری خو که چیری تصمیم او اراده موجوده وی نو د یو لړ برنامو او پلانونو د عملی کولو له مخي کولای شو څو د ولسونو عامه پوهاوی کچه لوړه او د سولی د ټینګښت لپاره کار وکړو. او ددی هدف د لاسته راړلو لپاره باید حکومت، نړیواله ټولنه په ځانګړی ډول ملګري ملتونه او د هیواد وګړی او د ټولنی اغیزناکه نهادونه او استازي لکه علما، قومی مشران ، مدني نهادونه او ځوانان باید سره لاسونه یو او دا مشترکه پروسه تر بریا تر منزله و رسوئ او په دی اړوند باید مسولیتونو ته په ګډه اوږه ورکړل شی. حکومت مکلف دی چي تعلیم د ټولو لپاره شعار عملی کړی او یواځی د هیواد لویو ښارونو ته توجه و نه شی بلکه لیری پرتو سیمو کی ښوونځي پرانستل شی، انجوني باید ښوونځي ته لار پیدا کړی، والدین باید و هڅول شی چې خپل اولادونه ښونځي ته واستوئ تر څو په تدریجی ډول خو په اساسی شکل وګړي د خپلو حقوقو څخه خبر شی.

مدنی نهادونه او د ښځو فغالین باید خپل پروګرامونه داسی همغږي کړی تر څو د ولسونو د عامه پوهاوي کچه لوړه شی او د ښځو پر وړاندی د تاوتریخوالی عوامل و څیړی، لمړیتوبونه یی د منځه وړلو په خاطر طبفه بندی او د منځه یی یوسی.

قومي مشرانو ته داسي روزنیز ورکشاپونه او سیمنارونه په کار واچول شی تر څو د ښځو په وړاندی د تاو تریخوالي د ناوړه عواقبو څخه خبر او پریږدی یی چې قومي مشران پخپله د قومو ترړلو او منل شوی نورمونو له لاري دغه تاوتریخوالی د منځه یوسی.

دینی علما او د مساجدو امامان باید د ممبر د لاری د قران او ددین د احکامو په رڼا کی خلک و هڅوئ چې د ښځو پر وړاندی د تاو تریخوالی مخنیوی وکړی او ښځو ته د اسلام د اصولو په رڼا کی د کار د کولو، تعلیم، د خپلی خوښي ژوند او صحي مراکزو او د رایی ورکولو حق تظمین او یقینی کړی نو ویلای شم چې په ډیر چټک او موثر شکل به د ښځو پر وړاندی د تا تریخوالی کچه تر ډیره حده را ټیټه شی.

دا چې مونږ د ډیرو ټولنیزو ناخوالو، غربت، فقر او جګړه کی یو لتاړ هیواد یو نو د ناوړه دودونو د منځه وړل، ښځو ته د هغوي روا او اساسی حقونه ورکول، فقر او غربت د منځه وړل به یو څه وخت ته اړتیا ولری ځکه دا یو ډیر ستونزمن کار دی او یوه پروسه ده چي په تدریجی خو موثر او ژمن حرکت او هوډ یی مخنوی ممکین دی.

نور بیا

په خورا درنښت

ډاکتر حکمت الله ســیال

 

 

د افغانستان د کشالې حل لاره د عملي پلانونو په هنداره کې

د افغانستان د کشالې حل لاره  د عملي پلانونو په هنداره کې

زیات شمیر شنونکي او روڼ اندي د افغانستان د رواني جګړي  او تاوتریخوالي نه دخلاصون لاره ،  د سیمي د هیوادونو سره د نیکو اړیکو، د ډیورنډ د فرضي کرښې د کشالې حل او د طالبانو سره د سولې د خبرو پورې تړي،  خو زما په اند په افغانستان کې  جګړه او  روان  تاوتریخوالی نور ابعاد او اړخونه هم لري چې، باید په دقت سره و څیړل شي .
لمړی دا چې، په افغانستان کې ددغه جنګ د حل لارې چارې د یوې کشالې د حل په څیر په علمي او عملي  بڼه  نه دي څیړل شوې . تر اوسه ،  د ښکیلو خواوو، عواملو، متحرک کوونکو فکټورونو، اسبابو، اهدافو، اغیزلرونکو اړخونو او هستو په اړه،  ښه  او لازمه څیړنه نه ده تر سره شوې ، نو ځکه مونږ  نه پوهیږو چې  له کومه ځایه یی پیل کړو او څنګه پر مخ لاړ شو. د هرې لانجې او کشالې د حل لپاره لمړی  باید د منازعاتو د حل د مثلث د  فورمول پر بنسټ  ، چې سلوک او تناقض په ځان کې رانغاړي چلند وشي. نو اړینه ده چې لمړی، د چال چلند او سلوک د مثبت بدلون  لپاره کار وشی، تر څو د اختلاف ټکي رابرسیره شي او سلیقوي اختلافات او تناقصات د منځه لاړ شي او د کشالی په اصلی موادو بحث وشی.  دغه مرحلې ته د اعتماد جوړونې مرحله هم ویل کیږي . د اعتماد یا باور جوړنې نه پس کیدای شي چې  په تدریجي ډول  د ستونځې  د حل  لپاره نورې لارې چارې و لټول شي. سره له دی چې، د ملي وحدت د حکومت په منځته  راتګ سره  په جګړه کې شدت راغلی اوځینې نورې ننګونې  او همدارنګه ګواښونه چې  د جګړې اور ته لمن وهي هم پیدا شوې دي،اما  د اشرف غني په غوره قیادت کې د کشالې د حل لپاره  یوه رڼا تر سترګو کیږي چې عبارت دی له :   غوره قیادت، ژمنتیا او اقتصادي برنامو څخه .  نو  زه په دې ځای کې د سولې د راوستلو او د ثبات او ټیکاو د ډاډمنتیا لپاره غواړم خپل نظر په لاندې شپږو ټکو کې  شریک کړم.  هیله ده چې د لوستلو نه وروسته خپلي نیوکي او وړاندیزونه راسره شریک کړۍ.

لمړی : د افغانستان جیوسټراټیژیک او جیو پولیټیک موقعت

پښتانه محلی شاعران وایی چي ؛دا خپل ښایست را پوری اور شو – ځکه لمدي جامي د ځانه تاوومه؛ د ښایست نه مراد زمونږ سټراټیژیک موقعت دی . یو شمیر شنونکي په دې باور دي چې، زمونږ سټراټیژیک موقعت ددې باعث شوی  چې مونږ تل په جګړو کې ښکیل  واوسو. خوداسې نده،  څوک  چې ورته نظر لری  یوازې منفي لوري ته  فکر کوۍ . دا چې د افغانستان جیو پولیټک او جیوسټراټیژیکموقعت د خورا ارزښت وړ دی   پر ځای خبره ده. افغانستان د اسیا د زړه حثیت لري نو طبعآ،کله  چې زړه نا رامه وي ټول بدن نا رامه وي یا په بل عبارت افغانستان په اسیا کې پروت داسې یو هیواد دی چې ،د نړۍ د سترو ځواکمنو هیوادونود سیاسي او ستراتيژیکو ګټو د اتصال نقطه تشکیلوي . په ۲۱ پیړۍ کې چین، امریکا، برتانیا، جرمني، هند، ایران او روسیه  هاغه هیوادونه دي چې د خپل اقتصادي او نظامي ژوند او پایښت لپاره د یو باثباته افغانستان شتون ته تر هر بل وخت زیات اړتیا لري ، دا چې مونږ ددې خورا مهیم جغرافیوي ارزښت څخه سمه ګټه نه ده پورته کړې  نو علت یې جنګ او جګړې نه،  بلکه د ژمنو او ریښتینو سیاسي رهبرانو نه شتون دی  او تر یو حده پورې  نړۍ ته ددې هیواد د موقعت د ارزښت نه قایلیدل وو، خو اوس نړیوال په دې ارزښت پوه شوي . مختلف قومونه او تیت او پاشلي ولسونه باید د ملي  یوالي روحیه پیاوړې او یو واحد دریز ورلري،  نو د یو ښه رهبر په شتون کی به مو مړاوې  شوې هیلې او غوټۍ و غوړیږي.  باید ووایم چې زمونږ د ګران هیواد سټراټیژیک موقعیت زمونږ د ضعف ټکی نه دی،مونږ د غښتلیو ډیپلوماتیکو  نهادونو په را منځ ته کولو او د زیرکه ډیپلوماسۍ په لرلو سره حالاتو ته ددې هیواد د ښې راتلونکې او د هیوادوالو د غوښتنو سره سم ، سیاسي نماینده ګیو ته ځانګړې توجه وکړې، او اشخاص د وړتیا له مخی غوره کړی نه د قومي او سلیقوی ارزښتنو له مخي. د مخکښه او مسلکی ډیپلوماتانو په لرلو سره کولای شو د ټینګ او تلپاتی ثبات د یقینی کولو لپاره د سیمه ایزی همکاری روحیه پیاوړي او ژوندی و ساتو او د نړیوالو سیاسی ملاتړ خپل کړو. همدا راز،  باید د ځوانو کدرنو او ډیپلوماتانو په روزلو او  تربیه کولو  باندې  پانګوونه  وکړو ،تر څو د راتلونکي لپاره لا ښه او بهتر چمتو او تیار  واوسو.  يوازینی ستونځه چې،  دا هیواد ورسره مخ دی د ځوانو ، با انرژی او ژمنو کدرونو نشتوالی دی . زیاتره کدرونه مو یا د هیواد نه په تیښته کی دی او یا هم له هیواد تللي او نه غواړي بیرته را ستانه شی. مونږ باید انتظار و نه باسو او سر له اوسه  لاس په کار شو.

دوهم قتصادۍ پياوړتیا

افغانستان  په اقتصادي لحاظ ،ښه راتلونکي لرلی شي ، خو شرط دادی چي دلته د روان کړکیچ  څخه  د وتلو  یا د روانو امنیتي ناخوالو څخه دخلاسون لار، مونږ په اقتصادي بیا روغونه او د شته زیرمو او فرصتونو په ښه مدیریت کی و لټوو. افغانستان یو  زراعتی هیواد دی ، هسک غرونه، پراخه ځنګلونه  او رواني اوبه لری چې، په اقتصادی لحاظ د یوی پټی خزانی حثیت لری. ددی تر څنګ د ځمکی لاندی د قیمتي او نیمه قیمتي ډبرو زخایر د معدنونو په بڼه د اقتصادی پرمختګ لپاره یوه فوق العاده منبع ده او د دغو طبعی زیرمو او معدنونو  مدیریت باید په لازمه او ښه تو ګه وشي.  د معدنونو استخراج چي اوس د هیواد په اکثره سیمو کی په غیر فنی او غیر مسلکی بڼه د قاچاقبرانو او مافیایی کړیو لخوا روان دی،  مخنیوی وشي او ددی لاری نړیوال پانګه وال تشویق کړی شي  چې ،زموږ په هیواد کې پانګونه وکړی او خلکو ته د کار زمینه مساعده شي . اوس مو هیواد په جنګ کی ښکیل دی، خو د ښه او غوره اقتصادی پلان او مدیریت په لرلو سره کولای شو چې زمونږ طبعی زیرمي د سیمی د هیوادونو او نړیوالو تر منځ د مثبتو اقتصادی سیالیو په وسایلو بدل شي. خصوصی سکتور ، افراد، اقتصادی کدرونه او حکومت به د ښه مدیریت په لرلو سره همغږی شی او پایلی به یی خورا ګټوري وی . اوس باید د ملی وحدت حکومت په لیوالتیا، ژمنتیا او پرته د هر ډول اختلاف نظر او سلیقوي برخوردونو څخه،  د هیواد د اقتصادی پرمختګ لپاره هغه پلانونه عملي کړی چې، پر مټ یی په دی هیواد کی سوله، ټیکاو، یوالی، خوشحالی او ښیرازي راتللی شی. حکومت  باید خلکو ته کاري فرصتونه برابر کړي، د کدرونو د فرار مخنیوی وکړی، د نړیوالو مرستو پر ځای باید نړیواله پانګونه جلب کړی، د فساد مخنیوی و کړی، د کوکنارو د کښت او قاچاق مخه و نیسی او چټک او رغنده اقتصادي اصلاحات راوولي . همدا راز ، د داخلی او بهرني پانګوني لپاره باید لازمي اسانتیاوي لکه ، اوږد مهاله ویزه، پنځه کلن جوازونه او نور زیات سهولتونه برابر کړی. اړینه بولم چې سپارښتنه وکړم د فساد د مخنوي لپاره موثره لاره دا ده چي سیستم کمپیوتری او انترنیتي شی تر څو تاجران خپل د حسابونو تصفیه د خپل دفتر څخه په ژوندی یا انلاین بڼه وکړی او لږ کاغذي کاروایی ته ضرورت پیدا شی.

دریم غوره او ښه حکومتوالي

د ښه حکومتوالۍ لپاره شپږ فکتورونه خورا مهیم دی او ددی لپاره چي د غوره حکومتوالۍ خدمات په ښه شکل  وړاندی شی نو، اړینه ده چې دغه مواردو ته زیاته پاملرنه وشی:
لمړی – تخنیکی او اداری وړتیا
دوهم –  د اداری یا نهادونو ظرفیت
دریم – باور، لرلید او د قانون حاکمیت
څلورم – حساب ورکول
پنځم –  د شفافیت اصل
شپږم – ګډون .
د تخنیکی او اداری وړتیا، ظرفیت، باور، لر لید، حساب ورکونی او شفافیت تر څنګ غواړم په مشارکت یا ګډون باندی کوچنی تبصره وکړم ځکه دغه فکتور په غوره حکومتوالۍ کی خورا مهم دی، او اکثره ستونزي چې مونږ او تاسي ټول ورسره لاس او ګریوان یو، ددغه فکتور د نه مراعت کولو له امله رامنځ ته کیږي چې ،نتیجه یی د حکومت او خلکو تر منځ د واټن زیاتوالی او بی باوری زیږول دی .  د ولسونو او خلکو ګډون کولای شی چې پالیسی اوستر اهداف او لمړیتوبونه په ښه بڼه طبقه بندی شی او د کار د پیل نه تر پایه پوری ټولي چاري په مشوره پر مخ لاړي شی. د خلکو په ګډون سره کولای شو چي ټول کارونه او چاري په مشوره او د یو ښه عملی پلان او مهال ویش له مخي پرته د زیات تکلیف څخه تطبیق شی. د خلکو د ګډون په مرسته حکومت او مسولین چي پالیسی جوړوي،  کولای شی کره او د اول لاس مالوماتو ته،  لاسرسۍ ولری او په دی توګه،کولای شی کاري لمړیتوبونه او اهداف ښه تشخیص او ټول احتمالی ګنبدونه او خنډونه لا د مخه  تشخیص کړی، تر څو په ګډه ورته د حل لاري چاري ولټوی . کله چي ولسونه او عام خلک په مشورو کی او د پلان د جوړولو څخه د مخه په پروسه کی شریک کړای شی نو تصامیم به په ښه بڼه پلي کیږي . غوره حکومتوالۍ یوه کره ولسواکی نه ده ،خو د خلکو ګډون د ولسواکي یو ښه اصل دی چي، د خلکو باور او اعتماد په پروسه ، په مدیریت او وړتیا زیاتوي او شفافیت رامنځ ته کوي، چې باید د پامه و نه غوړځول شی.

د ډیرو زیاتو نړیوالو مرستو او کمکونو با وجود، اوس هم مونږ  په افغانستان کی یوه ښه حکومتوالۍ او مناسب دولتی سیستم نلرو. دلته د عامه ادارې برخه او د عامه خدماتو څانګي اوس هم په کمزوری بڼه فعالې دي. په یقین سره،  د یوي ښه اداری لپاره مسلکي کدرونو او ژمنو خلکو ته اړتیا ده، تر څو متوازن او پرته د هر ډول توپیره عامه خدمات وړاندی کړی. خو په تاسف سره باید ووایم چې کم معاش،  پراخ فساد، د اړیکو پالل او نور زیات سیاسي ملحوظات شتون لری چې، دغه برخه یی د سوال لاندی راوستې ده او له همدی امله زیات وړ او ژمن خلک زړه نه ښه کوي چې دولتي دندي تر لاسه کړی. د افغانستان د ملکي خدمتونو او اصلاحاتو کمیسیون تر اوسه په دی نه دی قادر شوي چې، ددی هیواد لپاره د مسلکي وړتیا له مخی داسی یو سیستم پلی کړی چې پر مټ یی خلک د پروسی په شفافیت یقینی او دولتی دندو ته زړه ښه کړی. په دی مورد کی زیات خدمت او کار ته اړتیا ده.  که وکولای شو د سیمی د هیوادونو څخه مرسته او مشاورین وغواړو، تر څو د ملکی خدماتو مسلکي انستیتیوت او څانګي فعالی کړو ،چې مسلکی کدرونه راته و روزل شی او اداره مو د وړتیا او معیار له مخی خدمات وړاندی کړی.

څلورم تعلیم او تربیه

سره له دی چې د تعلیم  په برخه کی زیاتي مرستي شوی، سیستم رغول شوی، په زیاتو ولایاتو او حتا ولسوالیو کی د نجونو ښوونځي او وداني جوړي شوي دی خو، ددی تر څنګ نا امنی او ټولنیز ناوړه دودونه اوس هم په یو شمیر سیمو کی د انجونو د تعلیم د مخنیوی ستر عاملونه ګڼل کیږي. ددی تر څنګ مسلکی کدرونه او ښوونکي چي د نوی او عصری سیستم او نوی پيژندل شوی تعلیمي نصاب سره ښه اشنایی ولری،  نلرو. په ځانګړي توګه په لیرو پرتو سیمو او ولسوالیو کی زیات ښوونکي په تدریسي موادو نه دی بلد چې ،څنګه یی تدریس کړی او حتا په زیاتو مواردو کی ورباندی نه پوهیږي. دا هم اړینه ده چې ووایم په افغانستان کی زمونږ د بچیانو لپاره قبول شوی او پیژندل شوی درسی نصاب کی زیاتي نیمګړتیاوي شتون لری نو باید مونږ د کتابونو حجم ته نه بلکه کیفیت ته زیاته توجه وکړو تعلیمی نصاب باید زیات معیاری او ساده کړل شی.

پرته له ځنډه باید د تعلم او تربيه وزارت او د لوړو زده کړو د وزارت مسولین یو هیواد شموله کاری کمیټه جوړه کړی چې د هیواد پیژندل شوی کدرونه ، پوه ځوان کدرونه او نړیوال مشاورین او تجربه لرونکي ښوونکو څخه د نصاب د اصلاح لپاره مشوري تر لاسه او د هغی په مټ یو ښه او منل شوی تعلیمی نصاب برابر او سیستم کی لازمه اصلاح راوړی. ددی تر څنګ باید ابتدایه ، منځنی او عالی لیسو تر څنګ حکومت د هر ولایت د وګړو او داخلی بی ځایه شوو خلکو د شمیر په نظر کی نیولو سره، د لوړو زده کړو د تعلیم لپاره زمینه مساعده او اړین سهولتونه ورته برابر کړی.

دیني زده کړی او ټول دیني مدارس باید په کلکه څارنی لاندی ونیول شی او زیاته توجه ورته ورکړل شی. ټول هاغه دینی مدارسی چې رسمیت نلری باید اجازه ورنه کړل شی چې پخپل سر د خپله ځانه یو ځانګړی نصاب تدریس کړی. که وکولای شو چي د ټولو دینی مدارسو د ثبت او ادغام لپاره یو مهال ویش و ټاکو او په ټاکلی موده کی ټول مدارس مشخص او د منل شوی حکومتي تعلیمی نصاب د سیستم سره همغږی کړو، نو ګټه به یی زیاته وی. هاغه پلرونه چي غواړی اولادونه یی یواځی دینی زده کړی او د قران حفظ وکړی باید ددی حق څخه محروم نه شی خو شرط یی دا دی چي دوی ټول په یو رسمی راجستر شوی سیستم لاندی جذب شی او د دینی زده کړې وکړي..  دینی مدارس باید د افراطیت او سخت دریزی او تروریزم او تاوتریخوالی د تولید فابریکي نه بلکه د علم او ادب او فرهنګ مراکز وي.

پنځم متوازن انکشاف اومساوي خدمات

د هیواد زیات وګړي اوس هم په کلو او بانډو کی ژوند کوی، سره له دی چې نا امنی او د حکومت کم رنګه حضور په لیري پرتو سیمو کی ښه تر سترګو کیږی خو بیا هم دا چې خلک اکثره په کښت او کر کیله بوخت دی نو په کلو او بانډو کی ژوند کولو ته ترجیح ورکوۍ. کله چې د پرمتختګ او خدماتو خبره کیږي نو هدف یی وګړي وی. ددی لپاره چي مساوات او عدل پر ځای وی اړینه ده چې متوازن انکشاف او متوازن بشري خدمات د لویو ښارونو څخه اطرافو او لیري پرتو ولسوالیو ته هم و غځول شی ،تر څو د یو طرفه خلکو ته اړین سهولتونه او اسانتیاوي برابری شی او د بله طرفه په لیري پرتو سیمو کی ولسونه هم ،خپل ځانونه د افغانستان او د حکومت برخه و ګڼي.  د پرمختیایی پروژو او متوازن انکشاف په تطبیق سره به خلکو ته د کار زمینه مساعده شی او د ولسونو او حکومتي مسولینو تر منځ به همغږی را منځ ته شی او کله چې اړیکي تامین شی نو فاصیلی لنډیږي او باور او ډاډ رامنځ ته کیږي ، چې  د نشتون له امله یې نن سبا مونږ د زیاتو ننګونو سره مخامخ یو. وزارتونه باید خپله کلنی پرمختیایی بودیجه په مساوي بڼه په ټولو ولایاتو کی د وګړو د شمیر په تناسب مصرف او متوازن انکشاف عملی کړي. بیوزله خلک یو غښتلی او موثر ټولنیز خوندی سیستم ته اړتیا لری. مونږ اکثره وخت د ستراتیژی او پلانونو خبري کوو خو په حقیقت کی نه پوهیږو چې ستراتيژی او پلان څه مانا لری. منم چې فساد د یو ناسور او سرطان د مرض په شکل زمونږ ټولنیز ساختار او نړیوال شهرت زیانمن کړۍ دی خو مونږ کولای شو د موثر او اسان ټولنیز نظارت سیستم په را منځ ته کولو سره ولسونو ته ددی حق ورکړو چي د پرمختایی پروژو نظارت و کړی او د خپلو حقوقو څخه ننګه وکړي. دا خبره په اثبات رسیدلی چي د نا امني او وسله والو مخالفینو د موجودیت سره سره، د بیا رغوني د کارونو د تطبیق پر وړاندي کوم خاص ننګونه او ستونزه نه تر سترګو کیږي بلکه په زیاتو سیمو کی ددا ډول پروژو د تطبیق لپاره موسسات هڅول شوی هم دی خو شرط یی دا دی چې پروژی او خدمات د ټولنیز ژوند د بهبود او د ولسونو سره ښه همغږی شی.  ددی لپاره چې خلک د حکومت په هنداره کی خپل ځانونه وویني دا تر ټولو ستر ملی ارزښت دی او دا هله شونی دی چې خلکو ته عامه خدمات یو شان ورسیږی او د خلکو سره ددوی د موقعیت او عدم استازیتوب له امله توپیری چلند و نه شی. ولسونه باید د مثبت بدلون شاهد و اوسي. د متوازن انکشاف په تړاو په ولایاتو کی هم یوه ستره ننګونه شتون لری او هغه دا چي په اکثره حالاتو کی والیان یواځي هغه ملکان او مشران مجالسو او غونډو ته راغواړی چي په اسانه د ولایت په غونډو کی ګډون کولای شی او ددوی د خوښی خبري و کړي  ،یعنی صفت زیات او نیوکي هیڅ و نه کړي.  مونږ باید د ملت اصلی استازو او ریښتیني ملکانو ته مراجعه وکړو ځکه هغوي د ستونزو د حل پر وخت ډیر موثر ثابتیدلی شي.

شپږم نیمګړی او کمزوری قضایی سیستم

افغانستان یو قومی ټولنه ده چې اوږد تاریخ او غنی فرهنګ لري خو ددی تر څنګ دا هم باید و منو چې زمونږ د کلتور او دود یو شمیر موارد د نړیوالو بشری قوانینو او د انساني ارزښتونو سره په ټکر کی راځی او هم ورته په اسلام کی ځای نشته. د بیلګی په توګه که په یو کور کی یوه لویه حقوقی او جزایی ستونزه پیدا شی نو ددی لپاره چي دغه شخړه حل شی جرګه چي زمونږ منل شوی دود دی ورته راغوښتل کیږي خو په ځنی حالاتو کی ددی لپاره چي د قتل یو ستونزه او شخړه په اسانه حل شی خور د ورور د جرم په بدل کی په بدو کی ورکول کیږي چي په دی ټولنه کی ددی بدل په ارزښت څوک نه پوهیږي. دا ډول حالات اکثره د جرګو د مشرانو لخوا د ښه نیت له مخي تر سره کیږي خو پرته له دی چې د مقابل لوری د تعلیم او زغم کچه په نظر کی و نیول شی او یا د انجلی څخه د چا په سر نوشت او ژوند چي معامله صورت نیسی د هغی رضا او پوښتل شی. نو اړینه خبره ده چې په قضایی سیستم کی سمون او اصلاح رامنځ ته شی او په یو شمیر مواردو کی باید قوانین اصلاح شی. همدا راز جرګه د یو منل شوی اصل او دود په توګه باید د کوچنیو ستونزو او کوچنیو حقوقی معاملاتو د حل لپاره و کارول شی خو په پیچلی او حساسو مسایلو لکه د قتل، ترور، اختطاف او نورو درنو جرمونو کی د مسایلو څیړل باید د جرګي صلاحیت نه ، بلکې  یواځی د معتبری محکمی له لاری حل او فصل شی. ټول هغه متضاد عدلی او قضایی سیستمونه چي ، فعال دی باید په کلکه یی مخنوی وشی، ځکه دا ډول غیر رسمی متضاد ساختارونه د حکومت او خلکو تر منځ بی باوری زیاتوي او ستونزي زیږوي.

تعلیم فرض دی نو د تعلیم ترلاسه کولو لپاره باید لازم او اړین شرایط مساعد او اماده شی، همداراز د اطلاعاتو او کلتور وزارت او د ولایاتو په سطحه ریاستونه باید خلک و هڅوي چي دواړه هلکانو او انجونو ته اجازه ورکړی چي تعلیم وکړی. د تعلیم تر څنګ باید د معارف وزارت او اړونده اداری د تربیه په هکله لار موثر او عملی پروګرامونه برابر کړی ځکه تعلیم کول د ښه تربیه څخه پرته ښه نه بریښي. نو ویلای شو چې متوازن انکشاف، متوازن او پر وخت بشري خدمات، تعلیم او تربیه، د کار پیدا کول او غوره حکومتوالی به د سولي د راوستلو او ثبات د ساتلو لپاره ،که په ژمنتیا سره عملی او تر سره شی، یو ښه فورمول وی.

په درنښت ،

ډاکتر حکمت سیال ، د ستونزو د حل او ناورینینو د مدیریت د نړیوال پروګرام د ماستر زده کړیال

په افغانستان کی دداعش شتون ته یوه لنډه کتنه

په افغانستان کی دداعش شتون ته یوه لنډه کتنه

د داعش د ډلی د حضور په هکله مختلفی خبري کیدلی او کیږی:  څوک یی مالی مرسته کوي؟، څوک یې  سیاسي حمایت او ملاتړ کوي؟ ، افغانستان ته چا راوستل او د څه لپاره یې راوستل؟  او ولې یې دهیواد په ختیځ کې فعالیت پیل کړ   او داسی نور . زه به کوښښ وکړم چې دغه او دې ته ورته پوښتنو او اندیښنو ته د خپل فکر او مالوماتو په رڼا کی، تر یوه بریده ځواب ووایم خو، د ځنو  پورته مواردو په هکله د وظاحت ورکولو او لا زیاتو څیړلو څخه یواز ې د سیاسي حساسیتونو د راپارولو د مخنیوی په خاطر ډډه کوم نو،هیله ده معذرت می و منئ.

داعش څنګه او د کومه ځایه سر را پورته کړ؟

داعش؛ چې د عربي ژبې لنډیز یې د دولت اسلامي عراق او شام څخه عبارت دی او په انګلیسي ژبه کې ورته ای ایس ای ایس ویل کیږي چې، هدف ورڅخه اسلامیک ستیت اف عراق اینډ سیریا دی . د لمړی ځل لپاره ددی ډلی د حضور او شتون اوازه په کال ۱۹۹۹ کې،  په عراق کې د خلکو په منځ کې زمزمه شوه. هاغه مهال هلته د اسامه بن لادن تر مشرۍ لاندې د القاعده ډله ډیره مطرح وه خو، ویل کیږي چې د القاعده د مشرانو تر منځ ځنې اختلافات ددې باعث شول چې ددې ګروپ یا ډلې  په داخل کې ځنې جنګیالي د بل یوه ورته حرکت په جوړیدا فکر وکړي، چې دې لړۍ تر زیات وخته پورې ،په ډیره  مرموزه  او پټه بڼه دوام و موند او بلاخره  یې د ۲۰۰۶ عیسوي کال د اکتوبر د میاشتې په ۱۳مه نيټه ، د لمړی ځل لپاره په عراق کې د ابو بکر البغدادي تر مشرۍ لاندې د خپل موجودیت اعلان وکړ.

دداعش د موجودیت  اعلان په داسې وخت کې وشوو چې، د تروریزم پر وړاندی نړیوال ایتلاف چې  د امریکا متحده ایالاتو یې مشري په غاړه لرله ،په  منځني ختیځ او افغانستان کې د القاعده ډله ډیره ځپلې وه. د القاعده زیات مشران په جګړه کې د منځه تللي وو، یو شمیر یې زنداني شوي وو او یو زیات شمیر نوریی  نا درکه وو. د القاعده مالي زیرمې کنګل شوې وې او ددې ډلې د غړو  په ازاد تګ راتګ کلک بندیزونه لګیدلي وو. نو ځکه د پیل نه ،داسې ګمان کیده چې، داعش یواځې یو نوی نوم دی ،تر څو دغه ډله په نوې بڼه، په نوي حربي او جنګي تکتیک،خو  په خورا پیچلي ډول خپلې مبارزې ته  په منځني ختیځ کې دوام ورکړي . هاغه وخت داسې فکر نه کیده چې ډیر  ژر به دغه نوی زیږیدلی حرکت د افغانستان تر جغرافیه هم را ورسیږي.  د۲۰۱۳ عیسوي کال په لمړیو دریو میاشتو کې ،داعش د شام د ځینو برخو د نیولو دعوه وکړه او په دریم د فبروري کال ۲۰۱۴ یې اعلان وکړ چې دوي د القاعده سره هیڅ تړاو نلري او د همدې، یاني ۲۰۱۴ کال د جون د میاشتې په ۲۹ نیټه یې د خلافت اعلان وکړ او وویې ویل چې ددوی مبارزه او جهاد د هیڅ هیواد او سیمې پوری محدوده نه ده . دوی ته هیڅ جغرافیوي سرحد د منلو وړ نه دی ،بلکه دوی به  په ګرده نړۍ کې اسلامي خلافت او  د اسلام د شرعي نظام  د نفاذ لپاره هڅې کوي. دغې ډلې  په سوریه او عراق کې د خپلو ملاتړو شمیر تر ۲ لکه پورې ښودلی ، خو نړیوالې سرچینې  په عراق او سوریه کی ددی ډلی شمیر د ۳۰ زرو په شاوخوا کی اټکل کوي .

په افغانستان کې دداعش د موجودیت اعلان

د نن څخه پوره شل میاشتې د مخه یاني، د ۲۰۱۵ کال د جنورۍ  په ۲۹ نیټه داعش  افغانستان، پاکستان او ایران  ته د خراسان   د اسلامی دولت نوم ورکړ ، چې د افغانستان لپاره یې مولوي عبدالرحیم مسلم دوست او د پاکستان لپاره حافظ سعید د مشرانو په نوم و نومول او د ځینوځانګړو مراسمو په ترڅ کې دهغه پیروانو، ددی دواړو مشرانو څخه د خیبر پښتونخوا په ځینو قبایلي سیمو او د ننګرهار ولایت د سپین غر، اچین ، هسکه مینه او کوټ  ولسوالیو کې  بیعت  اعلان کړ. دغې ډلې د ننګرهار د یو زیات شمیر ولسوالیو بر سیره، د کونړ ولایت د وټه پور، پیچ، ماڼوګي، غازی اباد او دانګام ولسوالیو کې هم خپل ملاتړي پیدا کړل . ویل کیږي چې، دغه ډله د خپل نفوذ ساحه په بیړه د نورستان ولایت مرکزي سیمې کانتیوا، وایګل او له هغه ځایه لویدیځ  نورستان ،یعني منډول او دواب ولسوالیو ته هم غځوي، خو تر دې دمه یې کوم څرګند فعالیت نه دی تر سترګو شوی، لاکین په دغو سیمو کې یې شتون او حرکتونه محسوس شوي دي . ددې بر سیره اوس اوس، د لغمان ولایت په یو شمیر سیمو کې هم  ددې ډلې خوځښت محسوسیږي.

د ۲۰۱۴ کال په لمړیو څو میاشتو کې د افغانستان په ختیځ کی د نورستان  د ولایت په ختیځه لمنه، کامدیش ولسوالۍ کې، د لمړي ځل لپاره یو مرموز حرکت چې، چې د سیمې او محل خلکو ورته  د نقاب پوشانو نوم  اخیستو، شروع شو چې خلک یې له زیاتې اندیښمنې سره مخ  کړي وو. دغه نقاب پوشانو چې تور لباسونه او تور پوز بندونه به یې اچولي وو، په اشارو به یې خبر ې کولې او ویل کیده چې، شمیر یی د ۱۰۰ تنو څخه زیات نه وو. دوی په لمړی ځل د سیمې ۱۲ تنه طالب قومندانان په دار و زړول او بیا یې څو تنه نور هم ووژل . ویل کیده چې دوی ډ‌یر قاطع او غښتلي کسان وو او د سیمې سره یې پوره اشنایي لرله خو، هیڅ منبع دا خبره نه تایدوله چې ګواکې هغوی دهمغې سیمې خلک وو. ددغه نقاب پوشانو په اړه مختلفې خبرې کیدلې، یو زیات شمیر خلک په دې باور وو چې، دوی د لشکر طایبه د کمانډو ډله ده چې حافظ سعید یې مشری کوي او په کامدیش ولسوالۍ کې یې طالبان  ځکه په دار و زړول چې ،هغوی  نه توانیدلي چې، د افغانستان د حکومت د ملي او سیاسي پروژو د تطبیق پر وړاندې خنډونه رامنځته کړي . دغه ډله د یو نا څرګنده پدیدې په څیر راغله او لاړه، بیا یې چا په اړه څیړنه و نه کړله. ددې حالت د تیریدو نه یوازې څو میاشتې وروسته داعش یا د خراسان اسلامي دولت نومې ډله ،د لمړی ځل لپاره  په ډیر  تدریجی او ورو ورو  د ننګرهار ولایت په  ځینو سرحدي سیمو ،لکه سپین غر، اچین، هسکه مینه او کوټ  ولسوالیو کې،  را څرکنده شوه او رسمآ یې هلته د خپل شتون اعلان وکړ. دا چې خلکو ته معلومه شوه چې حافظ سعید یې یو د مشرانو څخه وو، نو خلک باوري شول چې هغه ډله  چې د لومړي ځل لپاره یې ، د نورستان ولایت د کامدیش په ولسوالۍ کې فعالیت پیل کړ ی وو، اصلآ همدغه د داعش ډله ده چې مشری یی حافظ سعید کوي. دی خبری طالبان او نورې تروریستي ډلې په اندیښنه کې واچولې او په ننګرهار کې یې یو شمیر سیمې چې طالبانو  پکې، نسبتآ بر لاسی درلود، پرته د کوم مقاومت څخه  پریښودلې او ځای یې داعش و نیوه.

په ننګرهار ولایت کې د لمړي ځل لپاره، د داعش د موجودیت او فعالیت څرک په  سپین غر، کوټ او هسکه مینه ولسوالیو کې،  چې سرحدي ولسوالي  دي، تر سترګو شو. دغه ولسوالۍ  د یو مثلث بڼه لري چې په خپلو کې سره تړلې لارې لري او خورا زیات ستراتيژیک ارزښت هم لري.   په دې ولسوالیو کې د شینوارو لوی قومونه میشت دي.

داعش ولې د ننګرهار په سرحدي ولسوالیو کې خپل شتون اعلان کړ ؟

دداعش لمنه په ډیره چټکۍ سره د ننګرهار ولایت په شینوارو قوم میشته سیمو لکه هسکه مینه، سپین غر، اچین، نازیان او کوټ ولسوالیو کې پراخه شوه ، خو په مهمند ،خوګیاڼي او پشایي قوم میشته ولسوالیو کې یې بیا موجودیت پیکه او کم رنګه وو، خو دمطلق نه موجودیت څخه یې هم انکار نه شو کولای.

دهسکې مینې یا ده بالا، سپین غر، اچین ، نازیان او د کوټ ولسوالیو ستراتیژیک موقعیت د خورا اهمیت وړ دی . په دې سیمو کې ګڼ ځنګلونه، تاو او پیچ غرونه ،د طبیعي سمڅو موجودیت  او نا کنترول کیدونکي کنډونه او لیارې چې، وسله وال په اسانه کولای شي، د سرحد دواړو غاړو ته ازاد تګ راتګ وکړي، شتون لري. همدا راز، دغه سیمې سرحدي لنډې لارې لري او د جنګیالیو لپاره د لوجیستیکي توکو لیږد را لیږد او د زخمیانو انتقال اسانه او په کم وخت کې تر سره کیږي . ددې تر څنګ دغه سیمې د جهاد د وخت څخه تر دا دمه په میلمه پالنه او پنا ورکولو کې هم نوم لري . د یادونې وړ بولم چې، په پورته ټولو سیمو کې د پخوا څخه د افغانستان د حکومت حاکمیت او شتون کمزوری وو، دولتي حاکمیت په اکثره سیمو کې یوازې د ولسوالۍتر څلور اطرافو پورې محدود پاتې شوی وو.په یو شمیر دغو ولسوالیو کې د قومونو تر منځ ژور اختلافات او تاوتریخوالی هم اوج ته رسیدلی وو چې له امله یې یو شمیر خلکود داعش تر راتګ د مخه ، خپل کورونه د احتمالي جګړې له ویرې پریښي وو او ښارونو یا نورو با امنه ولسوالیو ته یې ګډې کړی وې . په دی سیمو کې د جګړې تاوتریخوالي او د حکومت د اړینې توجه د نه کولو له امله، قومي غښتلي ساختارونه چې، پخوا موجود وو، ویجاړ شوي وو او د پخوا په څیر قومونه د یوې واحدې او یو موټي مشرۍ تر چتر لاندې نه وو پاتې شوي .  د زیاتو نړیوالو مرستو سره سره ،په اداره کې  پراخ فساد ددې باعث شوی وو، چې د خلکو همکاري او اړیکې د ځایي چارواکو سره پیکه او کمرنګه شي ، ځوانانو ته د کار فرصت نه وو برابر شویاو  ډیری خلک بې روزګاره وو او د متوازن انکشاف تر شعار لاندې هم دغه سیمیو ته سم خدمت او مرستې نه وې رسیدلې.  نو ځکه ، ټول  پورته ذکر شوي موارد په ګډه، د داعش موجودیت ته ښه مساعدونکی فکتور وو او داعش هم ددې نیمګړتیا څخه په  ګټه پورته کولو سره، خپل فعالیتونه د همدې ځایه پیل کړل. داسې نظر هم موجود دی چې، داعش د خپل فغالیت لپاره ننګرهار ځکه انتخاب کړ چې ،پدې ولایت کې د طالبانو حرکت او قوت دومره متحد، ژمن او غښتلی نه وو، لکه د هیواد په جنوبی او جنوب لویدیځو سیمو کې. د هیواد په جنوب کې د حقانی شبکه مسلطه وه او په جنوب لویدیځ کې،چې د طالبانو اصلې ټاټوبی بلل کیږي، طالبان په روان حالت باندی بشپړ مسلط او حاکم وو، نو داعش نه شو کولای چې د هاغه ځایه خپل فعالیت پیل کړی.

د خراسان د اسلامی دولت یا داعش تشکیلات

په لویه کچه ابوبکر البغدادی د اسلامي خلافت امیر او مشر بلل کیږي، چې ټولو جنګیالیو یې ورڅخه په یمن، عراق، شام، سوریه او افغانستان کې بیعت اعلان کړی دی . ویل کیږي چې، ابو مسلم الترکمني په عراق کې ، ابو علی العنبری  په سوریه کې او  ابو علی الافری په شام کې د ابوبکر البغدادی د مرستیالانو په توګه فعالیت کوي او ددې تر څنګ،په نظامی برخه کې یې ابو سلیمان النصر مخکښ مشر دی. همداراز، ابو ارکان الامیری د اسلامي خلافت د سرتاسري شورا مشري په غاړه لري ،چې مرکز یې په عراق کې دی. د اسلامي خلافت ویاند ابو محمد العدنانی دی او په سوریه کې یې د نظامی برخې مشري د ابو عمر الشیشانی په غاړه ده.  په افغانستان کې یې مشري مولوی عبدالرحیم مسلم دوست او حافظ سعید کوي. (د یادونی وړ ده چې، دغه حافظ سعید چي دداعش مشري یی په غاړه لرله، د لشکر طایبه د ډلی مشر حافظ سعید نه بلکه، د اورکزی اجنسۍ اوسیدونکی وو چې پخوا تر دې د تحریک طالبان پاکستان یو مخکښ قومندان پاتې شوی وو)  

عبدالرحیم مسلیم دوست چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال یې، د اطلاعاتو او کلتور په وزارت کې دنده لرله ،اصلآ د کوټ د ولسوالی سره تړاو لري  او د یوې خاصې  مفکورې خاوند دی چې ،په افغانستان کې د خراسان د اسلامي دولت د ډلېمشري ور په غاړه ده. څرنګه چې، نوموړی د یوې خاصې مفکورې څښتن  او د وهابي  مکتب  پیرو وو، نو په خپله پلرنی ولسوالۍ کې یې په اسانۍ سره وکولای شول  چې، یو شمیر ځوانان دداعش لیکو ته جذب کړي.  نوموړي تر دې د مخه  د ننګرهار په یو شمیر ولسوالیو کې ځنې دیني مدرسې او مساجد جوړ کړي وو چې ،تر دې وړاندې دداعش د تور بیرغ لاندې د خلافت د خپراوي په نوم ،تنکي ځوانان او دپاخه عمر بې روزګاره کسان دې ته اماده وو چې، د مولوی عبدالرحیم مسلم دوست دعوت ته لبیک ووایي او دداعش لیکو ته شامیل شی.

داعش یا د خراسان داسلامي دولت اکثریت غړي چې ،په افغانستان کې فعالیت لري، د فاټا یا د خیبر پښتونخوا د قبایلو سیمو د اورکزی قوم سره تړاو لري، ځکه چې ددې ډلې عمومي مشري حافظ سعید کوله اونوموړی پخپله هم اورکزی وو.  ویل کیږي چې حافظ سعید  د ۲۰۱۶ کال د اګست د میاشتې په شپږمه نیټه د اچین ولسوالۍ د پیخې تختو سیمه کې د ځانګړو عملیاتو په پایله کې  ووژل شوو، تراوسه یې ځای ناستی ندی غوره شوی، خو ویل کیږي چې یو تن دلوګر د ولایت اوسیدونکی د دې ډلې دمشر په توګه غوره شوی دی.

د افریدو  د اورکزی قوم څخه علاوه، یو شمیر پخواني طالبان ،یا په فکري لحاظ او یا هم د ښو  مادي امکاناتو د لاسته راوړلو لپاره د طالبانو د اسلامي تحریک څخه جلا او د داعش ډلې سره یو ځای شول. ددې تر څنګه، یو شمیر فرصت طلبه خلک چې په سیمه کې یې د خپلو نا مشروع ګټو د لاسته راوړلو لپاره د تور بیرغ لاندې دریدل غوره ګڼل، هم په بیړه  د داعش سره بیعت وکړ. همدارنګه ویل کیږي چې، یو شمیر هاغه خلک چې شخصي دښمنۍ او قومي بدۍ او هم د  طالبانو سره ځنې ستونزې لرلې، دداعش تر بیرغ لاندی دریدل  ورته یو ښه چانس او فرصت وو، تر څو ددې لیارې خپل اهداف لاسته راوړي. شنونکي په دې باور دي چې، پخواني سلفیان یا وهابیان په فکري لحاظ، د داعش یا د خراسان د اسلامي دولت د ملا د تیر حیثیت لري او همدوی دي چې، دداعش لیکو ته زیات جلب او جذب کوي او د خلافت د خپرولو په پلمه، د خراسان اسلامي دولت یا داعش لیکو ته په فکري لحاظ ځوانان او بشري قوه برابروي.

په هاغه سیمو کی چې داعش فعالیت لری ځایی خلک وایی چې ددوی په منځ کی زیات شمیر بهرنی اتباع هم موجود دی. په لمړیو کی داسی ګمان کیده چې تحریک طالبان پاکستان، لشکر اسلام او د ازبکستان د اسلامي غورځنګ جنګیالي هم د داعش په منځ کی شتون لری او دوی ټول د یوي هستی څخه امر تر لاسه کوی او خپل فعالیت پر مخ وړی خو په دی ورستیو کی دا څرګنده شوه چې تحریک طالبان پاکستان تر دا دمه د داعش سره په ښکاره بیعت نه دی کړی او همدا راز د منګل باغ تر مشری لاندی د لشکر اسلام ګروپ هم په ښکاره بیعت نه دی کړی خو ویل کیږي چې د حافیظ سعید د وژل کیدو نه وروسته د لشکر اسلام جنګیالیو په یو شمیر دولت ضد عملیاتو کی دداعش ملاتړ کړی دی. داسی هم ویل کیږي چې یو شمیر چیچنایی جنګیالی په دی ورستیو کی په افغانستان کی دداعش سره یو ځای شو چې ګمان کیږی دوی د ازبکستان د اسلامی غورځنګ سره تړاو لری خو په ښکاره دغه ډلی تر دا دمه د داعش سره بیعت نه دی  اعلان کړی.

یو کال مخکې داسې ویل کیده چې دداعش د جنګیالیو شمیر د ۳۰۰۰ په شاوخوا کې وو،خو  هغه مهاله یو زیات شمیر یې اوس له منځه تللي  دي او اوس  ویل کیږي چې،  شمیر  یې د  ۱۵۰۰کسانو څخه زیاته نه دی ، اما کره ارقام په لاس کې نشته او دغه ارقام د یوې دولتي سر چینې څخه تر لاسه شویدي .

داعش په ننګرهار کې د خلافت په نوم ایف ایم راډیويي خپرونه لري چې ،په ورځ کې دوه ساعته خپروني کوي . ویل کیږي چې ،د خلافت د راډیو خپرونو او تبلیغ د ځوان کهول په ذهن ډیر اغیز کړی او له همدې امله  دنورو نژدې ولسوالیو څخه یو شمیر ځوانان هم د داعش د لیکو سره یوځای شویدي . هغه شمیر ځوانان چې ،نوي دداعش د لیکو سره یوځای کیږي،د داعش د تربیوي مرکزونو څخه چې د شیخ ابو عمر البغدادي، شیخ ابو موسی الزرقاوي او شهید حکیم الله مسید په نومونو، د ډیوریند د کرښی دواړه غاړو ته په پټه فغال دي،روزل کیږي او بیا دجګړی میدان ته استول کیږي.

هر څوک چې دداعش د اصولو او مقرراتو سراختلاف ولري، د سختی سزا سره مخ کیږي او ویل کیږي چې، داعش د ډیورینډ د پولې ها غاړه ،د تور دره په نوم سیمه کې چې،په تیرا کې موقعت لري، یو ستر زندان هم لري، چې ګڼ شمیر بندیان او یرغمل یې پکې ساتلي دي.

دداعش پر وړاندی ولسی پاڅونونه او د حکومت غبرګون

تیر کال په سپین غر  ولسوالۍ کې د قومي مشرانو په  ډله ایز توګه وژل ( په بمونو کښینول او وژل)، په هسکه مینه کې د جاسوسۍ په تور ،د څو تنه قومي مشرانو او ځوانانو سرونه د تن څخه جلاکول (حلالول) او همدا راز،  په کوټ ولسوالۍ کې د ملکۍ وګړو کورونه سوزول، ماشومان، ښځې او سپین ګیري په بې رحمۍ سره وژل او  نور بې دریغه ظلمونه ،هاغه څه وو چې،د سیمې د خلکو په زړونو کې یې د داعش  په وړاندې کرکه راپیدا کړه او د خلکو دغه  کرکه او نفرت،ورځ تر بلې زیاتیږي او دا ددې څرګندونه کوي چې داعش به هیڅکله هم  و نه توانیږي چې  په افغانستان کې ولسي ملاتړ خپل کړي . داعش په ښکاره او څرګند ډول ،د جګړې د نړیوالو قوانینو څخه سر غړونه کوي او د بشر حقونو ته هیڅډول درناوي نه لري نو، ځکه یې پر وړاندې د نړیوال ایتلاف غبرګون هم جدي بریښي . له بلې خوا ،طالبانو چې د ولسونو په منځ کې دداعش پر وړاندې کومه کرکه او نفرت و لیده، نو خپله رویه او چل چلند ته یې  په مثبت او بیړنی ډول بدلون ورکړ او نرمي یې غوره کړه، تر څو وکولای شي چې دداعش پر وړاندې  د ولس ملاتړ تر لاسه او خپل کړي چې ،هماغسی هم وشول او په ډیرو ځایونو کې ولس دداعش پر وړاندې د طالبانو ملاتړ وکړ. ښه بیلګه یې د پچیر او اګام ولسوالیو کې ولسي پاسون دی چې، د طالبانو ملاتړ د ځان سره لری .

دداعش  د مخ په زیاتیدونکو تهدیدونو د مخنیوي په خاطر، د ولسي جرګي لمړي مرستیال حاجي ظاهر قدیر د ننګرهار قومي مشران ، علما او پخواني جهادي قومندانان سره راغونډ کړل او د یو شمیر هڅو وروسته،  د ننګرهار ګڼ شمیر علماوو فتوا ورکړه چې ،د داعش پر وړاندی جګړه جهاد او مقدسه  جګړه ده،چې په پایله کې یې د داعش پر وړاندی په اچین، نازیانو او کوټ ولسوالیو کې ولسي پاڅونونه وشول او خلک دداعش په وړاندې ،د خپلو امنیتي ځواکونو ترڅنګه ودریدل .  ددې تر څنګ افغان امنیتي ځواکونو، د شاهین او قهر سیلاب په نوم نظامي عملیات په لاره واچول چې ،تر اوسه یې  ښه نتیجه ورکړې او حکومتي مسولین، داعش ډلې ته د زیاتو تلفاتو د اړولو دعوه هم کوي.  د راپورونو له مخې د افغان امنیتي ځواکونو د عملیاتو له ویرې داعش وسله وال د سمې پریښودو ته اړ شوي دي  او ویل کیږي چې، یو شمیر داعش جنګیالي لکه څرنګه چې پخوا هم ګمان کیده د هیواد جنوب ته تښتیدلي دي او هلته یې خپل پټ ځایونه او تربیوي مراکز پرانستلي دي.

د مالوماتو له مخیې، داعش اوس مهال د زابل ولایت  په خاک افغان ولسوالۍ کیې، خپل تربیوي مرکز پرانستی چې دسیمې جنګیالي پکې روزي او د ځان سره یې یو ځای کوي. همدارګه،ویل کیږي چې، داعش زیاتې پیسې لري او څرنګه چې، د سیمي خلک غریب دي نو ښایي ډیر په اسانۍ سره د داعش د لیکو سره یو ځای شي . د زابل چارواکي ددې خبرې د پخلي تر څنګ، دا هم وایي چې په زابل کې دداعش ډله په عراق کې د خپلو مشرانو سره په تماس کې ده او د سټیلایټ له لارې دوامداره اړیکې ورسره  نیسي او د هغوی څخه مالي مرستې تر لاسه کوي.

سره له دیې چې، په تیر یو نیم کال کې ویل کیږي چې،  ۱۵۰۰ تنو په شاوخوا کې داعش وسله وال مړه یا ژوبل شوي دي او مهم  مشران یې هم د منځه تللي، اما د جګړې په شدت کې کوم خاص تغیر نه تر سترګو کیږي او همغسې لا روانه ده .

څنګه کیدای شي، په سیمه او افغانستان کی د داعش د زیاتیدونکي اغیز او ګواښونو مخیوی وشي.

په منځنیي ختیځ کې دداعش دریځ او فغالیتونو ته په کتوسره،  ویلی شم چې، ددي ډلې راتلونکی تهدید افغانستان، سیمې او نړۍ ته ډیر جدي دی . مونږ په هیڅ منطق او دلیل سره د پخوا په څیر نه شو ویلای چې، د وطن ګوند لپاره ښه بدیل مجاهدین، د مجاهدینو لپاره طالب او د طالب لپاره ښه بدیل داعش دی : نه په هيڅ قیمت نه . د افغانستان غیور او جنګ ځپلی ولس او حکومت، د داعش بدیل ددې  پدیدې په له منځه وړلو او د سولې او ټیکاو په راوستلو کې وینو او بس. مونږ افغانان په هیڅ ډول دداسې حرکت په څنګ کې نه ودریږو چې، زمونږ ملي تمامیت، ازادي او افغاني غیرت د پردو د سترو اهدافو د ترلاسه کیدا لپاره ، د ګاونډیانو د بې ثباتۍ او بربادۍ په قیمت تمام شي. داعش ځایي پدیده نه ده ، دا یوه صادر شوې او تپل شوې څیره ده ، نو د دې پدیدې د له منځه وړلو په خاطر، باید د افغانستان حکومت، د سیمي هیوادونه او نړیوال په ګډه یو واحد، ژمن او عملي دریځ  ولري.

دا چې د داعش کړنې او تحرکات نه یواځې د افغانستان او خلکو بلکه د هر ډول  سیاسي او نظامي خوځښتونو سره په ټکر کې دي ، نو د ملیي وحدت حکومت باید ددې فرصت څخه ښه استفاده وکړي، تر څو دنړیوالو څخه د خپلو امنیتي ځواکونود بهتر او ښه تجهیز په موخه ، ټول اړین نظامي توکي او مرستې تر لاسه کړي .  ددې  تر څنګه، باید د طالبانو او حزب اسلامي سره د سولې پروسې ته د عمل جامه وا غوندي، تر څو د افغانستان د امنیتي ځواکونو لیکې لا پسې پیاوړې او مظبوتې شې او حکومت مو لا غښتلی تلپاتې واوسي او  ډیموکراتیک مشروعیت تر لاسه کړي.

افغانستان، ایران، د مرکزي اسیا هیوادونه د روسيې په شمول، هندوستان او که چیرې و غواړی پاکستان هم باید دداعش په وړاندې یوه ګډه، اغیزمنه ، عملي ستراتيژي او ټلواله یا ایتلاف را منځ ته کړي چې، د امریکا، برتانیا او سعودي عربستان مالي او د ګردي اسلامی نړي سیاسي ملاتړ د ځان سره ولري نو ،په مټې به ددې ډلې د راتلونکي تهدید څخه نجات و مومو.

په درنښت ،

ډاکتر حکمت سیال ، د ستونزو د حل او ناورینینو د مدیریت د نړیوال پروګرام د ماستر ي د پروګرام محصیل

 

 

 

په افغانستان کی د سولی ناکامه پروسه

په افغانستان کی د سولی ناکامه پروسه

ډاکتر حکمت الله سیال

د سولی پروسه د کرزی د واکمنی په مهال په داسی حال کی شروع شوه چي د پیل څخه یی زیاتی نیمګړتیاوي لرلی. د وخت حاکم جریان د سولی د عالی شورا را منځ ته کړله تر څو د سولی پروسه او د طالبانو سره د سولی خبري پیل کړی چې په مختلفو برخو کی یی زیاتی نیمګړتیاوي لرلی. د هر څه نه مخکی حاکم جریان یوه منظمه او هر اړخیزه ستراتیژی نلرله تر څو د سولی د پروسی او د سولی د خبرو څرنګوالی پکی روښانه وی. د شورا تشکیل او د سولی د شورا ځنی غړی یی د پیل څخه بی طرفه نه وه او زیات شمیر غړی یی یو فریق ګڼل کیده. د سولی د شورا د غړو سره لازیم او اړین صلاحیت نه وو تر څو د سولی پروسه په ښه شان پر مخ بوځی. د ملی یوالی د حکومت په رامنځ ته کیدو هم د سولی د شورا او په مجموع کی د سولی د پروسی شته نیمګړتیاوو ته توجه و نه شوه.  زه دلته د سولی د شورا د غړو په طرف، بی طرفې او وړتیا خبری نه کوم یواځی ځنی عمومی نیمګړتیاوو ته اشاره کوم او څو وړاندیزونه لرم که په پام کی و نیول شی نو په دی هیواد کی سوله لری نه ده.

دا چي سوله د افغانانو ابرم او اشد ضرورت دی نو ددی کار لپاره لازیم بولم چې وړاندیز وکړم چې د ملی یوالی حکومت باید ژر تر ژره د سولی عالی شورا او په ولایاتو کی د سولی د شورا لغوه کړی او د سولی د خبرو لپاره یوه منظمه، مسلکی او هر اړخیزه ستراتيژی جوړه کړی، ځکه چې د سولی د خبرو د پیل څخه تر دا دمه زیات شمیر طالبان د پروسي سره یوځای شوی خو د جګړی په شدت کی هیڅ کموالی نه دی راغلی او بلکه جګړه نوره هم زیاته شوی، ملکی تلفات زیات شوی او د سمی هیوادونو هم په ډول ډول ددی پروسی څخه د خپلو سیاسي موخو د لاسته راړلو لپاره ګټه پورته کړی. د سولی د پروسی له امله د افغان امنیتی ځواکونو ننګوني لا پسی زیاتي شوی، ددولت او خلکو تر منځ د واټن یو دلیل هم د سولی ناکامه پروسه ده چې له امله یی خلک د حکومت او د سولی د شورا په استقلالیت شک کوی ځکه چې یو شمیر طالبان چې د سولی د پروسی سره یوځای شوی دی د نړیوالو امنیتی ځواکونو لخوا پرته د ځنډه نیول شوی او زندان ته استول شوی دی ځکه چې نړیوالو امنیتی ځواکونو د یو شمیر طالبانو په وړاندی خپل ملاحظات لرل چی د سولی د پروسی سره یوځای شوی وو. د سولی د شورا زیات مصارف او د وخت ضایع کول به د سولی او ثبات سره مرسته و نه کړی ځکه کوږ بار تر منزله نه رسیږی اوس مو هم زیات فرصت د لاسه ورکړی دی او نور وخت باید ضایع نه شی. نو د سولی او تلپاتی سیاسی ټیکاو د راتلو په خاطر لاندي وړاندیزونه لرم

لمړی: د سولی شورا دی منحل اعلان شی او هاغه مصارف او بودیجه چې د سولی د پروسی لپاره مختص شوی باید افغان امنیتي ځواکونو او په ځانګړی ډول د ملی امنیت ادرای ته په واک کی ورکړل شی تر څو ددغه بودیجی پر مټ افغان امنیتی ځواکونه خپل اوپراتیفی کارونه تر سره کړی او د هیواد سرحدونه د ورانکارو د تلو راتلو څخه خوندی کړی او هم د ملی امنیتی ځواکونو نسبی اړتیا او وړتیا غښتلی شی.

دوهم: د سولی پروسه باید د دریم ګړی منځ پال له لاری مخی ته لاړه شی او په دی اړه د ملګرو ملتونو رول د پام وړ دی او د ملګرو ملتونو په راښکیلولو کی به د پام وړ لاسته راوړني یقنی شی چې د بیلګی په ډول یی تری یادونه کوم. لمړی دا چي ملګری ملتونه د یو دریم ګړی، بی طرفه او ټولو خواوو ته د منل شوی نهاد په څیر به وکولای شی د سولی پروسی ته لا زیات قانونی بڼه ورکړی او نړیوال باور به یی هم زیات وی. دوهم دا چې ملګری ملتونه خپله مستقله بودیجه لری نو د افغانستان په حکومت به د زیات لګښت بار کم شی. دریم دا چي ملګری ملتونه به په تمامه مانا د سولی د پروسی د څرنګوالی، ستراتیژی مسولیت ولری. دریم دا چې ملګری ملتونه د هغه ماموریت د لایحی له مخی چی د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ورته سپارلی و کولای شی د سیمی د هیوادونو همکاری د سولی د پروسی سره ټینګه او یقینی کړی ، څلورم دا چې ملګری ملتونه د سولی په پروسه کی مسلکي قدرونه او نړیواله تجربه لری چي په مټ به یی و کولای شی دغه پروسه په مسلکی بڼه د بریا تر منزله ورسوی او هم به هاغه طالبان چې د سولی د پروسی سره د یوځای کیدو هیله لری خو د نړیوال تظمین او امنیتی معافیت څخه انديښنه لری په ډیر طبعی شکل حل شی.

د ملګرو ملتونو په موجودیت کی به د سولی د پروسی ننګونی، احتمالی خنډونه او سیاسی مسولیت د همدوی په غاړه وی او افغان حکومت به یی په ستراتیژیک شکل د سیاسی مسولیت نه خلاص وی.

دریم: دا چي افغانستان د زیاتو نورو ننګونو لکه اداری فساد، د هیواد دفاع، د ملی امنیتی ځواکونو د مدیریت غښتلی کولو او خورا زیاتو نورو ننګونو سره لاس او ګریوان دی نو د سولی د خبرو پر ځای به دوی وکولای شی چې خپل کاري لمړیتوبونه نورو برخو ته سوق کړی.

څلورم: افغان حکومت دی ژر تر ژره ملی دودیزه جرګه راوغواړی تر څو د قومونو د ښکیلتیا پر مټ د عامه پوهاوي، د باور ارامه فضا رامنځ ته او په نړیوالو فشار راوړی تر څو د ملګرو ملتونو سره د خپل قومی ، دودیز او تاریځی رسالت د ادا کولو په اساس د اوربند لپاره لاره هواره او د سولی او ټیکاو لپاره کار وکړی او د هیواد حاکم جریان به د لا زیاتو سیاسي ننګونو او د نورو تروریستی ډلو د ګواښ څخه ازاد شی او افغان امنیتی ځواکونه به د قانون د ټینګښت او د هیواد د ځمکني بشپړتیا د ساتلو او د پولو څخه په کلکه دفاع خپل لمړیتوب و ګڼی چې دم ګړی ورته کمه توجه شوی.

باید ووایم چي د مخدره موادو د کر او قاچاق سره مبارزه به بیا هم تر یو لنډ مهاله پوری د افغان امنیتی ځواکونو په وړاندی یوه ننګونه وی خو د طالبانو سره د جګړی فشار به یی کم شی چې یو ښه ګام به وی.

که چیرته پورته مواردو ته په دفت پام وشی نو د سیمی د هیوادونو یو شمیر غوښتني چي د سولی د پروسی پر وړاندی یو خنډ دی د ملګرو ملتونو د موجودیت له برکته د نړیوالو نورمونو په نظر کی نیولو سره په یو منل شوی چوکاټ کی ځای و مومی ، ملکی تلفات به کم او د افغان امنیتی ځواکونو لیکی به پیاوړی شی او سر تا سری شفافو ټاکنو ته به لار هواره او د کور داخلی ستونزی به مو د منځه ولاړی شی او د سولی ارمان به مو پوره شی.

 

په خورا درنښت

حکمت سیال – ننګرهار

Problem-solving vs Transformative Mediation

Problem-solving vs Transformative Mediation

Preface

The goal of problem-solving mediation is to help parties generate a mutually acceptable settlement of the immediate dispute. The settlement-oriented mediator usually explains that this is the purpose at the outset and defines a process that will assist the parties to work toward that goal. All of the mediator’s actions also are designed to facilitate that outcome. For example, emotions that might escalate anger and thus prevent a settlement are controlled. Issues that are non-negotiable are diverted, while parties are encouraged to focus on negotiable interests. Mediators tend to discourage a discussion of the past, as that often involves blame, which can make progress more difficult. Rather, parties are encouraged to focus on what they want in the future, and develop ways in which their interests can be met simultaneously. The key feature of mediation is that it is controlled entirely by the parties themselves. They not only choose to enter into mediation, but they also retain control over the process throughout and they elect the terms of the settlement.

Characteristics of problem-solving mediation and transformative mediation

There are two broad modes of mediator involvement during this phase of the mediation. A facilitative mediator style is somewhat like ‘directing the traffic’, whereas an evaluative style is more like ‘driving the bus’. Put differently, the first style can be called ‘orchestrator’ mode, and the latter the ‘deal-maker’ mode.

  1. ‘Directing the traffic’ (sometimes called ‘orchestrator’ mode): the characteristics are to maintain order, provide structure, encourage discussion, summarize a reframe, and keep notes of agreements reached. Advantage of this mode is/are Mediator stays out of the fray, parties assume responsibility for solutions, mediator can observe bigger picture while disadvantage is Lack of direction, parties might be unable to progress on their own; mediation might be over-lengthy and unproductive.
  2. ‘Driving the bus’ (sometimes called ‘deal-maker’ mode): the characteristics are to Control communications, extensive questioning, and suggestion of options, encouragement and pressure to settle. Advantage is/are Mediator’s experience is used to guide parties, parties feel more secure coming to settlements, outcome more likely to be achieved while disadvantage is/are Confusing for parties, mediator acts as quasi-arbitrator, parties might become resistant or later blame mediator for outcome.

Problem-solving or “settlement-oriented” mediation is by far the dominant approach in the field today. Its name implies precisely what it is — a process focused on solving a problem by obtaining a settlement. In the view of a problem-solving mediator, “when conflict exists, a problem exists, and a problem exists because of a real or apparent incompatibility of parties’ needs or interests” Therefore, mediators working within this framework will assess the conflict between two parties and assist them in defining their differences in terms of a problem. If a conflict is set up as a “problem,” then logically, a solution to that problem exists. Through the process of reframing the parties’ positions, the mediator helps parties develop a common definition of the problem. This is the starting point for negotiating a solution that will satisfy the interests of both sides.

Mediation has a number of characteristics and benefits which distinguish it from other forms of dispute resolution:

Voluntary:  unless specifically provided in an agreement, parties enter mediation voluntarily and can withdraw at any point during the process;

Private/Confidential:  unless agreed by the parties, what is discussed during mediation remains private and confidential? Information cannot be shared and both parties will be required to sign a confidentiality agreement prior to the commencement of the mediation. Any information provided to the mediator in a private meeting with one party will be kept confidential unless it is agreed that it can be shared with the other party;

Change of focus: mediation looks forward and end encourage parties to move on from the history and focus on the future;

User Friendly:  Mediation is not and should not be treated as a quasi-judicial process. It has a number of distinct advantages over the court process:

  • It is not imposed and takes place at a time and location agreed by the parties;
  • It provides remedies for resolving disputes that may not be available by pursuing legal proceedings;
  • It is informal and flexible allowing for a combination of joint and individual meetings;
  • All parties participate and it is not stained by “legal speak” or involve cross examination;
  • It is quick to arrange and people focused;
  • It allows parties to be open, provide their views and air strong feelings in a neutral setting directly to each other;
  • Avoids unnecessary legal costs;
  • Improves the channels of communication and understanding between the parties thus preserving relationships;
  • It increases the chances of a mutually beneficial outcome for all parties;
  • It is much less stressful than going to court.

The problem-solving approach has often been criticized as biased culturally to Western norms. Do you agree? What, if any, are the advantages of a transformative approach?

Culture is defined as the shared traditions, beliefs, customs, history, folklore, and institutions of a group of people. Culture is shared by people of the same ethnicity, language, nationality, or religion. It’s a system of rules that are the base of what we are and affect how we express ourselves as part of a group and as individuals. We all develop in some type of culture. Our environment determines what we learn, how we learn it, and the rules for living with others. When we have strong judicial system and well development and functional judicial/legal institutions, still the informal mediation is valued and the reason why in some cases it is criticized as biased culturally to western norms is because, traditionally every ethnicity has its own culture and norms. For instance, Afghans living in the west are not comfortable with their children to decide separations or divorce or getting married to none Muslim but because of the obedience to the constitution where they are settle and accepted as the citizens, they have no choice other than to accept what the constitution and the informal system suggest for them. If the same people would have been in their country, they would have decided and chosen something different.

Integrative or Interest-Based Bargaining

Integrative bargaining (also called “interest-based bargaining,” “win-win bargaining”) is a negotiation strategy in which parties collaborate to find a “win-win” solution to their dispute. This strategy focuses on developing mutually beneficial agreements based on the interests of the disputants. Interests include the needs, desires, concerns, and fears important to each side. They are the underlying reasons why people become involved in a conflict.

“Integrative refers to the potential for the parties’ interests to be [combined] in ways that create joint value or enlarge the pie.”  Potential for integration only exists when there are multiple issues involved in the negotiation. This is because the parties must be able to make trade-offs across issues in order for both sides to be satisfied with the outcome.

Generating options, negotiation and problem-solving

Once a prioritized list of issues is available, the mediation moves to the stages of discussing the various issues, delving into the parties’ interests, considering options for resolution, and negotiating specific outcomes. Generically we might refer to this as the ‘problem-solving’ stage of the mediation. Some of this is just semantics, but there are some important variations in practice. Thus problem-solving, involving option generation and creative negotiation, might be used in commercial or neighborhood disputes but be less evident in personal injury disputes which might only involve a haggle over money. As much of this stage has to do with different aspects of negotiation and bargaining, this section should be read in conjunction with.

Confidentiality of information flows/sharing

The mediator must make it clear from the beginning that, mediation is conducted confidentially, which means that, in so far as the law allows, I will not disclose anything said here today. I will be taking some brief written notes, but these will be destroyed after the mediation and cannot be accessed by either of you. Mediation is also conducted on a ‘without prejudice’ basis which means that should the matter go to court, which we hope it will not do, then neither of you can lead evidence about what the other said at the mediation or produce documents which they made for the mediation. Do you understand these basic principles …? Please check with your solicitors if you require more advice on these points.

 

Reference

By Brad Spangler  September 2003 http://www.beyondintractability.org/essay/problem-solving-mediation

By Brad Spangler June 2003 http://www.beyondintractability.org/essay/interest-based-bargaining

Psychology, 5/e   Wortman, Loftus & Weaver Online Learning Center   http://www.mhhe.com/socscience/intro/cafe/wort/olc/18454.htm

By Sterling Newberry http://www.mediate.com/articles/redwing1.cfm

UOC materials

http://materials.cv.uoc.edu/continguts/PID_00163166/web/main/materias/PID_00163165-0.pdf

 

Peace,

Sial

Narrative and discourse setting mediation scene

Narrative and discourse setting mediation scene

 

Preface

Narrative mediation is founded on the premise that there are many ways to view conflict.  In order to have an active and result oriented mediation role, the mediator must know the background of the issue; parties must cooperate in telling the story so that the mediator can have better options to propose because mediator cannot make decisions and can neither impose his/her decision but propose options and advocate living together without stress and burdens.

Generally, when people hear the words “narrative mediation” they say something like “Oh, that’s where we each get to tell our stories” While this is true, the word “narrative” used here actually refers to something more than this definition. Narratives in this context are further defined as: the stories we tell ourselves and each other about; who we are?  What is important? And how we should live and behave?

Our personal views are influenced and often reflect larger and more widely held societal beliefs about what is important, valuable and true. These narratives are powerful in shaping the way in which we view conflict.  Narrative practitioners not only explore individual descriptions of the conflict story as presented by the parties, but seek also to explore the ways in which our lives are either enriched or constrained by these larger dominant social narratives. In this way, issues of power imbalance are likewise acknowledged and examined.

The mediator assumes multiple identities in mediation, as chairperson, manager, guide, conductor, leader, controller, umpire and police officer. All these roles of influence are based on the distinction between process and content, unreliable and misleading as that distinction is: the mediator is responsible for conducting and managing the process of dispute resolution, while the parties are responsible for making decisions on its substantive content.

Pre-mediation stages

In approaching the initial stage of mediation in a family context, the mediator should foresee and plan to understand the role he/she must play in order to understand the background of the dispute which felt the necessity for mediation.  The roles of mediators before the commencement of the mediation meeting is paramount important and here the focus are on their roles during the mediation meeting itself, and also in relation to post-mediation activities. Clearly, the more work that has been done prior to the meeting, the more the mediator will be able to abbreviate some of the stages without a major threat to the process. In order to understand the full narrative, mediation has the following typical stages including but not limited to:  meeting, greeting and seating; mediator’s opening statement; parties’ initial statements; definition of the problem; generating solutions, negotiation and problem solving; final decisions and closure and post-mediation activities.

In the early stage, mediators should also indicate what would be considered suitable forms of address, in particular where it seems appropriate to use first names. It is also the time to establish any constraints for the meeting: time commitments, breaks for the parking meter, limits on mobile phones, and the like. The question of small talk at this stage will depend very much on questions of culture, time and personality. Where it is appropriate in terms of those three factors, small talk can personalize the relationships between the parties and the mediator and assist the parties to settle in. In Afghanistan where citizens practice unique culture and majority of them are Muslims some of the family issues/disputes are kept secret and parties in conflict do not wish to share them in public or with mediators because of honor, dignity and reputation damage. So in that case, it is extremely difficult to intervene and in many instances the dispute remains for many years which sometime naturally resolve due to family members’ internal influence or sometime it turns into enmities.

To understand the full story and go into the bottom of the issue so that the mediator is able to settle and facilitate; it should be clear and understandable in positive, goal-oriented language. By projecting a positive tone for the mediation, a productive atmosphere can be created. This does not mean that the mediator should promise a favorable outcome, but to be hopeful about what mediation can deliver.

Nature of mediation and role of mediator

A mediator must clear his position to the conflicting parties very clearly in order to win the hearts and minds and confidence because the acceptability of mediator by parties is of great value. This will help both sides; the mediator to understand from A to Z the story which is known as the narrative as well as to the conflicting parties to openly and with confidence tell the story and explain the situation. In most cases the conflicting parties know the solutions but due to some reasons they cannot propose them. They must understand that the decision power and the acceptance of the proposed solution are their sole responsibility and authority. Every mediator’s opening statement needs to be adapted to what is suitable to the parties, the dispute, the circumstances of the mediation and other relevant factors.

Mediation is a structured opportunity for those with a problem to make decisions about it themselves. My role as the mediator is not to make those decisions for you; nor is it to tell you what decisions to make or to advise you on the law or on technical matters. Mediators’ role is to assist parties engaged in conflict along the way in their own decision-making. Sometimes emotion or poor communication makes it difficult for people to deal with problems. The mediator’s role is to guide them down the path of decision-making and help them to avoid the obstacles and pitfalls.

The party statements

In most mediations the parties, and/or their representatives, will be invited to make a statement early in the proceedings. Here the mediator hands over to the parties and they have the dominant role in the process for the first time, but in a controlled and structured way. To understand the root causes of the problem and go into the core of the issue in order to get out the toast out of the solid mixtures of destructive elements which caused discomfort, the parties must give clear statements and must cooperate with mediator. Otherwise the mediator would be unable to propose acceptable solutions.

Purpose of the party statements are paramount important and it should be because to allow each party to make their first contribution without interruption or confrontation and to satisfy their need to have their say and be heard; to provide information to the mediator about the parties’ concerns, particularly where the mediator has had no prior contact with the parties, as a basis for understanding the dispute and developing an agenda; to provide a basis for the mediator to acknowledge what the parties have said so as to satisfy their need to be listened to and know that they have been heard; to provide an opportunity for each party to hear the other’s presentation in the latter’s own words and thereby understand what their current concerns are; to give everyone the ‘big picture; to give each party an opportunity to assess the credibility, sincerity and other qualities of the principals and decision-makers; to confront each party with some aspects of the other’s case, in order to create doubt about their own position; to achieve a ‘day in court’ benefit for the parties; to allow venting and for cathartic benefits; to give the mediator a sense of the dynamics – who leads, who influences and who is respected; to allow the parties to acknowledge, if appropriate, the relevance of their relationship.

It is not within the purposes of the party statements to encourage discussion, negotiation or altercation between the parties at this stage, nor to encourage the parties to propose and accept solutions.

The party statements should deal with broad themes. This means that they need only be brief. These requirements should be explained to the parties, and where the statements become long-winded, repetitive or excessively detailed the mediator should refer back to these constraints. Loquacious parties might need to be reassured that matters of detail can be dealt with comprehensively at later stages of the mediation.

This topic raises the question of the extent to which mediation clients should be able to ‘tell their stories’. There are many advantages in encouraging storytelling by clients. It allows them to present things in their own words, it discloses relevant details, it allows the listener to identify the speaker’s interests, and it provides satisfaction for the teller. It can also help to clarify or overcome misunderstandings, miscommunication or misperceptions. On the other hand, stories tend to focus on the past and the differences in perceptions about when and how the conflict started. Stories also tend to reinforce blame and other negative judgments and they may have no impact on the other negotiating party. The teller of a story tends to cast himself as the hero and the counterpart as the villain or problem-maker, sometimes referred to as the ‘stereotype bias’. Most storytelling is about linear recollections about the past, whereby the party casts him- or herself as the defender and the counterpart as the aggressor. Frequently, there is no acceptance of any contribution made by the party to the problem.

Lawyers and courts tend not to allow free storytelling and rather encourage structured disclosures from clients. In mediation there should be more scope for storytelling. However, this need not all occur in the party statements. Our own preference is to keep the opening statements relatively short and to allow further storytelling when parties exchange information and views on the issues identified as part of the agenda.

Storytelling

While mediation is primarily concerned with the present and future, if the parties exchange their understandings and perceptions of past events it may be useful in clearing the air, correcting misunderstandings and opening the way for dealing with current and future issues. This involves encouraging storytelling, as referred to above. Each party can explain their motivations for past conduct and the significance to them of important events. Where emotions are high there may be considerable venting of feelings as parties communicate with one another about the past. It can help to identify important interests.

For example, mediators might say to parties in workplace disputes: (Tell me a little about how the workplace was for each of you before the problems began to arise,  Likewise they may say in a family dispute; Tell me first of all about the children, can you each give me a thumbnail sketch of each child )

However, mediators are advised to limit the time spent on discussing past events so that things do not become too protracted and complex. Such exchanges will often not lead to agreement about the past. Mediation is not good at discovering the ‘historical truth’, nor is that its purpose. Accordingly, where there are several grievances over historical events, the mediator might advise the parties to select a few to deal with (one of each party say), before closing the book on the past.

 

Reference

By Broad reach training and research: http://www.broadreachcentre.com/nm-whatis.htm

Managing the Mediation Process, Mediator Skills and Techniques – Triangle of Influence, Published on 01-Dec-2009 Jurisdiction: United Kingdom http://uk.practicallaw.com/books/9781847661449/chapter05#

By international story telling center: http://www.storytellingcenter.net/

by Tom Stringer March 2004 http://www.mediate.com/articles/stringert.cfm

UOC materials

http://materials.cv.uoc.edu/continguts/PID_00163166/web/main/materias/PID_00163165-0.pdf

Peace,

Sial

Approaching mediation in families

Approaching mediation in families

There are pros and cons to a mediator offering opinions, coaching, and giving case analysis. It depends on the dispute, the needs of the parties, and the background of the mediator.

PREFACE

Family mediation is a very important and responsible task or service which promotes unity and coordination but at the meantime it is very challenging job because it requires lots of skills and experience. In a society like Afghanistan where citizens practice very unique culture and is a Muslim society; family mediation play important role but that does not necessary mean that an outsider to play the role of mediator. In family disputes and difference of opinion such as tensions between wife and husbands, discomfort in living in law house, low quality marriage, not treating the bride family equally as the groom, right to work for female, right to access to legal justice, right to access to higher education, divorce and so on are issues which are perceived as very critical are regarded as the honor and dignity for a family and therefore, the family engaged in somehow disputes do not wish to disclose their disputes/tensions to outsiders. So in this case, usually the most elder person of the family which is known and respected as the Speen Geray (White beard), take the initiative and intervene volunteer and very gently touch upon the issue so that the families involved or engaged in the hidden war or dispute open their mouths so that the white beard man can have the forum and opportunity to speak.  In this regards, family mediation in Afghan society has got different phases and different criteria. The first phase is pre-mediation phase, known to many as Maraka (informal interview), second phase is imploring, beseeching or longing so that the two families are set to get out of the situation they are into and third phase is Mainzgrtoob (mediation), the third phase is important and for this the mediator get in touch with both families/parties/couples and get their approval to intervene to settle the dispute and for this trust and confidence from both conflicting parties is vital. If one party do not wish to have one person as the mediator he/she/they decide and introduce another person but mostly they try to involve someone who belongs to the closest family so that their disputes and difference remain confidential and it does not disclose to outside.  Having said this, in the Afghan context a family mediation could be define as “a process in which those involved in family breakdown, whether or not they are a couple or other family members, appoint an impartial third person to assist them to communicate better with one another and reach their own agreed and informed decisions concerning some, or all, of the issues”.  In Afghanistan, the intervention process being played by a third but acceptable party to both sides or all parties involved in the conflict. The third party may have no decision making power but to some degree an influence to assist in facilitating negotiation among two or more parties to assist in resolving disputes, manage conflict, plan future transactions or reconcile interpersonal relations and improve communications.

In any, contemporary or under-developed society, the faith and destiny of affected cells of the organ is paramount important to be taken into considered not to be affected further? For instance, if disputes exist among couple with a history from arrange marriage, love marriage, settlements, property relationship with families and so on. How about the children? What about the parents who dreams for long lasting relation of the children to remain a united and happy family? What and how could be done to resolve the problem traditionally?

As said earlier and will be discuss further in detail later, in Afghan society, family disputes particularly the issue of divorce, request for separation, family violence and so on are traditionally very critical and the approach to resolve or involve mediator to resettle these issues are very challenging and not easy. Afghans are practicing very unique traditions and because of the presence of different ethnic groups as well as because of the weak and newly established judicial institutions; people do not trust to take their family issues into court. Long lasting war, civil war, insurgency and immigrations had negative impact on damaging the set stones rules and traditional regulations. In fact, traditional power structure which existed prior to war is washed our and is completely demolished now. Under traditional power structure, Afghans had a solution formula which was known among the tribes as Lyara (The path) for each and every single social and family disputes including divorce, separation, children rights, groom rights and bride rights and parents responsibilities but now those are badly damaged. However, the role of neutral, impartial, skilled and trustworthy mediator is still of golden value.

DEFINATION OF MEDIATION

Mediation is a process in which an impartial third party (the mediator) facilitates communication and negotiation and promotes voluntary decision making by the parties to the dispute. In mediation, a mediator helps parties understand each other’s’ perspectives and discuss options for settlement. Mediators do not decide who is right and who is wrong. The mediator has no authority to impose a settlement on the parties.

Australian Law Reform Commission (ALRC) defines mediation and family dispute resolution as “any non-judicial process where an independent Family Dispute Resolution practitioner helps people affected, or likely to be affected, by separation or divorce, to resolve some or all of their disputes with each other”

There are a range of views on the appropriateness of Family Dispute Resolution (FDR) in family violence contexts, there appears to be a degree of consensus on certain matters. First, involving a mediator or using Family Dispute Resolution in cases involving family violence carries particular risks. Secondly, if family violence is to be dealt with in Family Dispute Resolution (FDR) processes, it must be handled by skilled and knowledgeable practitioners using appropriate safeguards. Thirdly, in practice, some cases involving family violence do and will continue to proceed to mediation.

In determining whether a dispute is appropriate for FDR, the FDR practitioner must take into account whether the ability of any party to negotiate freely is affected by a number of factors, all of which are potentially relevant to cases of violence. These include: any history of family violence among the parties; the likely safety of the parties; the equality of bargaining power among the parties; the risk that a child may suffer abuse; the emotional, psychological and physical health of the parties; or any other relevant matter.

It is strongly recommended that, a skilled practitioner or mediator must build building opportunities for positive personal contact; building understanding of roles and responsibilities; considering ways to improve communication and feedback about clients; and provide enough information such as affects and side effects of continuation of disputes to both conflicting parties.

RULES AND REGULATION FOR MEDIATION

In most states, there are rules providing that mediation is a confidential process, meaning that communications made during a mediation session by any participant (whether in a joint session or private caucus) cannot be used in court regardless of whether the parties reach an agreement. In many instances, family involved in disputes prefer to remain in dispute but do not want their cases to be refer to formal judicial/legal institutions. Why families in dispute do not prefers their cases to be taken/referred to legal judicial system will be explained later in this paper.  These rules may also prohibit, or the parties may agree to prevent, other public disclosures of communications made in mediation. Also, these rules may provide that communications made during a private caucus involving one of the parties and the mediator will remain private from the other party unless the party who participated in the private caucus permits the mediator to disclose any of the communications to the other party. The rules sometimes create exceptions to confidentiality. Your mediator is likely to discuss all these aspects of confidentiality with you but, if he or she does not, be sure to ask.

WHY AND HOW TO PREPARE FOR MEDIATION

Before mediation, people sometimes feel worried because they don’t know what to expect. You are more likely to feel satisfied with mediation if you prepare carefully ahead of time. This is especially important if you have never been in mediation before. Even if you have mediated many times, it is still helpful to prepare, for each mediation because the issues, parties, and mediators are different in each case.

 

SELECTING MEDIATOR

 

In many cases, the parties select or participate in selecting the person who will serve as the mediator in their case. Even if a court orders parties to mediate, the court may give the parties the chance to participate in selecting the mediator. If you can participate in selecting the mediator, consider what experience and qualities in a mediator would be most important in helping the parties resolve their dispute. In family cases, it is generally good if the mediator has training and experience in family mediations. Some states offer a special certification for mediators qualified to do family mediation. If you know of particular mediators, consider whether any of them have the experience and qualities you think would be most helpful in your case.

FORMAL STATUES OF MEDIATION

If the parties reach an agreement, the mediator may help the parties put it in writing. If the parties have lawyers, the lawyers might draft any written agreement. Once an agreement is signed by all parties, it normally can be enforced in court. Different states, courts, and mediation programs may have different mediation rules, which is the case in the most modern countries; certainly not Afghanistan. Here traditional power structure play dominant role and traditionally it has been that no decision is put in written form. Not always but mostly. However, in recent years, things start to change.

WHY PARTIES IN CONFLICT DO NOT TRUST FORMAL JUDICIAL INSTITUTIONS

Since the collapse of the Taliban regime in 2001 in Afghanistan, the international community supports the Afghan government in building the rule of law in Afghanistan. The country faces the challenge of legal pluralism and the weakness of state authority in many areas. Hence, the non-state justice institutions still are more popular and reliable for most Afghans than the state justice institutions. The reasons for the bad reputation or rejection are inter alia corruption, long-lasting and expensive proceedings or lack of access to the public sector. Non-state dispute resolution mechanisms on the other hand mainly aim at reconciliation and restoration of peace and harmony within the community in order to maintain stability. They are thus considered fairer and are more accepted by the majority of the population. Non-state justice itself however varies between the different regions of the country, making it difficult to provide a comprehensive overview. The applied rules in the non-state sector are inter alia different customs and traditions of the various Afghan ethnic groups. Nearly every group has its own way to handle disputes, on the basis of own customs. Since Afghan customs and traditions in some cases violate statutory law, the Shari’a or international human rights standards and the popularity of non-state justice weakens the influence of the state, this issue got more and more into the focus of the actors being involved in the state-building mission conducted in Afghanistan.

ISSUS TO CONSIDER BEFORE MEDIATION SESSION

Even if you don’t talk with anyone else before mediation, you should think about the issues listed below. You may not be able to give a definite answer some of the following questions and your answers may change during the mediation process, but it is still helpful to seriously consider these questions ahead of time. The following is called a pre-checklist of questions so that the issues become more clear and easy for successful mediation. Here too like in any conflict resolution approach, the attitude and behavior must change so that trust and confidence is built and parties live in peace.

 

IN AFGHAN SOCIETY I WOULD PREFERE PREPAR THE FOLLOWING CHECKLIST

 

What is the conflict really about? How does your conception of the conflict change, if at all, when you think about it from the other party’s point of view? If the dispute affects your child, what do you think are your child’s most important needs and interests? Are some of the problems caused by misunderstandings or hurt feelings? What issues do you and the other parties agree about? What issues do you disagree about? What information, documents, legal rules, or other things might cause the other party to change his or her mind about the issues you disagree about? What might cause you to change your mind? Are there objective standards the parties could agree on that might help resolve the dispute? What would you like to accomplish at the mediation? What does the mediator need to understand to help accomplish the goals? What does the other party need to understand? What would you need to feel satisfied with the outcome of the mediation? What do you think that the other party needs to feel satisfied?

 

This may involve an apology, a change in behavior, payment of money, or other things .If you can reach a good agreement in mediation, how will the agreement affect your relationship with the other party after the dispute is resolved? If you don’t reach agreement, what is most likely to happen? What is your best possible (realistic) alternative if you don’t reach agreement? What is your worst possible (realistic) alternative? How would you know if a possible agreement is better than the most likely alternatives? How comfortable are you with the risks of not reaching an agreement, such as going to court? What would you need to feel comfortable reaching an agreement at the mediation session? Is there someone you would need to check with before you finalize an agreement?

 

Reference

By Australian law reform commission (ALRC): http://www.alrc.gov.au/publications/11-alternative-processes/family-dispute-resolution-and-family-violence

By Julia Pfeiffer Verfassung und Recht in Übersee / Law and Politics in Africa, Asia and Latin America Vol. 44, No. 1 (2011), pp. 81-98 Published by: Nomos Verlagsgesellschaft mbH Stable URL: ttp://www.jstor.org/stable/43239779 Page Count: 18 https://www.jstor.org/stable/43239779?seq=1#page_scan_tab_contents

7+ Mediation Agreement Templates

https://www.sampletemplates.com/business-templates/agreement-templates/mediation-agreement-template.html

 

UOC materials

http://materials.cv.uoc.edu/continguts/PID_00163166/web/main/materias/PID_00163165-0.pdf

https://cv.uoc.edu/tren/trenacc/web/DIMAX.CLIENT/dimaxweb.Pagina?

https://cv.uoc.edu/tren/trenacc/web/DIMAX.CLIENT/dimaxweb.Pagina?

https://cv.uoc.edu/tren/trenacc/web/DIMAX.CLIENT/dimaxweb.Pagina?
Peace,

Sial

The Legacy of Gandhi

Really good work where you examine the legacy and methodology via extended reference to the case of Afghanistan. This is interesting and offers a good perspective on the issues and contradictions involved. the reflections on the nature of British imperialism and its advanced techniques of divide and conquer (which have left a legacy of catastrophic division and conflict all across this planet) are cogent and clear. This destructive legacy has produced innumerable examples of sectarianism, division and discrimination. Comment !

The Legacy of Mohandas Karamchand Gandhi

“Gandhi Je”

The legacy of the work of Gandhi

Under a wider school of none-violence; Gandhi struggle for the liberation, unification and construction of a democratic and pluralistic nation, the examples of goods and so many philosophical thoughts and seeds he left behind so people can grow to live in a violence free world. The deteriorating situation in the world including the insurgency in middle-east, Iraq, Afghanistan and the threat of terrorism to the world has only one response and unified strategy which is known to many is “NO VIOLECNE” and that comes from Gandhi.

Relevance of Gandhi

Mahatma Gandhi represents a figure of unique integrity, consistency and humanity. The point of departure of his life philosophy and the basis of his theory and activity in practice are freedom and welfare of any human being and prosperity of peoples and nations of the whole mankind. Non-violence is the elementary and indispensable condition for the materialization of these noble goals. These principles and values represented a permanent source of inspiration in Gandhi’s guidance in his imaginative undertakings both in the struggle for freedom and independent development of India and the promotion of her role in the international community. As a matter of fact, Gandhi’s firm belief in the creativeness and openness of the people of India and his own active engagement for a peaceful and friendly cooperation among nations on equal footing, without any interference or imposition were inexhaustible sources of his personal wisdom and high credibility both as the father of modern India, as well as one of the major moral, spiritual and political international authorities of our times. In Afghanistan three names are mostly whispered on Afghans lips of which Gandhi comes first and then followed by Pacha Khan and Nelson Mandila.

Today, largely due to the work of Mahatma Gandhi, India has its political independence and the work of building that greater freedom which he set in train in continuing by non-violent workers all around India. But Gandhi himself had altered his successors that they would face a more daunting journey on the road to the betterment of the people of India, than he himself had done. His 50 years struggle for national independence reached a culmination in August 1947, but he could see that national independence of India was really only the first step towards ultimate goal-equality of opportunity for all through non-violent action. That is the reason why Gandhi represents today not only the collective conscience of India, but also the collective conscience of all humanity. My claim is that Mahatma Gandhi remains a relevant thinker today because of his theory and practice of non-violence, but also because of the way he defended all his life political tolerance and religious pluralism.

WE NEED GANDHI TODAY

Afghanistan is a Multi-ethnic country. In two and a half century since the rule of tyrant tribal dynasties, as the territory is given the name of Afghanistan (land of Afghans or Pashtoons) there have been political and social oppression on other ethnic groups who had to live under this name and banner. They have been forced to accept their destiny under the rule of corrupt, inefficient and selfish princes as the “will of God”. Those who have challenged this political oppression have been brutally dismissed, killed and annihilated. However, these so-called “Pashtoon” rulers (as they proclaimed themselves to be called in the name of ethnicity) have been no good to their own tribesmen either. At the same time, all the foreign powers, imperialist forces and rivals of the nation, who had in interest in Afghanistan, helped this national segregation and ethnic cleansing be more robust and vibrant so that the nation be fragile and easy to conquer. The tribal rulers have been supported to hold political power and suppress other ethnicities. As generally believed and propagated that the Pashtoons maintain majority of the national population, which was a baseless perception as there has been no reliable evidence to support this conception.

Let us now analyze the situation of India in which Mohandas Karamchand Gandhi started his civil rights movement. India was a multi-cultural with most cultures based on religions. The Hindus were the largest group, with most of political and economic power in hand, followed by the Muslims, who constitute a large minority. Then came a much smaller number of Sikhs. Many other religious groups existed, but they were very small in numbers. As the British became established politically and economically, they started an insidious campaign to divide the Indian people along religious lines; especially by planting in Muslims fear of discrimination from Hindus. The British were quite successful in promoting disunity between the Hindus and Muslims, a legacy that to this day engenders hatred and bloodshed. The Sikhs were selected to be the native component of the British-controlled police force. The Sikhs were a large enough minority to provide enough police for British purposes, and yet a small enough group that Sikh police were patrolling and incarcerating primarily Hindus and Muslims. After a couple of hundred years of British encroachment on the cultures, inter-cultural fear and suspicion became the norm

In late 19th and early 20th century as the British maintained supreme political influence in Afghanistan, during Abdul ur Rahman Khan and his son Habibullah khan’s governments, they had simply bought the Afghan “Amir”s even by providing the salaries of their civil servants; Ostensively they picked the notion of ethnic fragility from the scattered Afghan society. They encouraged Afghan “Amir”s to enforce their power by suppressing other ethnic groups. Hence, the political doctoring of the Afghan ruling class became much clearer, which was strictly based on ethnicity and race. If anyone should be in power in the country must be an “Afghan” which is interpreted by the tribal politicians, a “Pashtoon”.  According to this “Afghanized” perception, any king, president and head of state must be Pashtoon. Tajiks (Farsi speakers soni ethnicity) should be secretaries, assistants and supportive to the Pashtoon “Amir” or king. But Hazaras, Uzbiks, Pashaees, Nooristanies etc, should serve the government as low “caste” citizens.

Now let us see how Gandhi went forward with his India. Gandhi was born a Hindu. The Hindu society is stratified or “calcified” into classes referred to as castes. The caste into which one is born determines the jobs one may have, the education one may pursue, the privileges one is allowed, the places one may gather water, the people with whom one may eat, etc. The highest caste is the Brahmans; the lowest, the untouchables. Outside of these are the outcastes. The outcastes are those who violated the rules of their caste to the extent that the authorities within the caste cast them out. Thereafter, they are to be kept away by others in the caste. No one may help them, they are not allowed to work within the caste, etc. Gandhi was a member of the Bania caste, which participated in business and government in his home state

Gandhi enduring impact and the legacy he left to both political struggle and methods of social transformation.

Gandhi’s influence on the peace movement in the United States was felt as early as the 1920s. An early and effective exponent of Gandhi’s ideas here was John Haynes Holmes, a prominent Unitarian minister and reformer, and an outspoken pacifist in World War I. He first set forth his discovery of Gandhi in a sermon titled “The Christ of Today” which was widely circulated. In another sermon in 1922 called “Who is the Greatest Man in the World Today?” his designation of Gandhi amazed many listeners, most of whom had never heard the name before. Gandhi’s autobiography was first published in America in the magazine Unity of which Holmes was the editor.

There were landmark books: by Romain Rolland in 1924, and three by C.F. Andrews published here in 1930 and 1931. The Power of Nonviolence by Richard B. Gregg first appeared in 1934 (two revised editions have subsequently been published). Probably no other book on nonviolence has been so widely read by U.S. pacifists, or used as a basis of a study program. Krishnalal Shridharani’s War without Violence was a valuable exposition of the methods of nonviolent direct action. He was sharply critical of Western bourgeois pacifism, and emphasized that satyagraha was as much a method of struggle as of persuasion.  A popular lecturer in America was Muriel Lester, an English friend of Gandhi with whom he stayed at Kingsley Hall when he attended the Round Table Conference in London. In the early 1930s, she began a series of lecture tours in the U.S., speaking widely to groups outside the traditional peace ranks, and gave vivid accounts of Gandhi’s nonviolent undertakings. C.F. Andrews also came on a nation-wide lecture tour.

Spiritual and Political Leader

When Gandhi arrived in South Africa, he was quickly appalled by the discrimination and racial segregation faced by Indian immigrants. Upon his first appearance in a Durban courtroom, Gandhi was asked to remove his turban. He refused and left the court instead. The Natal Advertiser mocked him in print as “an unwelcome visitor.”

True civil activist: His act of civil disobedience awoke in him a determination to devote himself to fighting the “deep disease of color prejudice.”  A true civil right activist, Gandhi formed the Natal Indian Congress in 1894 to fight discrimination. Fight and struggle against injustice. In 1906, Gandhi organized his first mass civil-disobedience campaign, which he called “Satyagraha” (“truth and firmness”)

Religious tolerance and knowledge: Gandhi continued to study world religions during his years in South Africa. “The religious spirit within me became a living force,” he wrote of his time there. He immersed himself in sacred Hindu spiritual texts and adopted a life of simplicity, austerity and celibacy that was free of material goods.

Freedom fighter or fighter for Indian liberation: After spending several months in London at the outbreak of World War I, Gandhi returned in 1915 to India, which was still under the firm control of the British, and founded an ashram in Ahmedabad open to all castes. Wearing a simple loincloth and shawl, Gandhi lived an austere life devoted to prayer, fasting and meditation. He became known as “Mahatma,” which means “great soul.”

A true legacy of Gandhi: Gandhi’s commitment to non-violence and his belief in simple living making his own clothes, eating a vegetarian diet and using fasts for self-purification as well as a means of protest has been a beacon of hope for oppressed and marginalized people throughout the world. Satyagraha remains one of the most potent philosophies in freedom struggles throughout the world today, and Gandhi’s actions inspired future human rights movements around the globe, including those of civil rights leader Martin Luther King Jr. in the United States and Nelson Mandela in South Africa.

Sustainability from Gandhi

In regards to the sustainability, there are some sharp parallels between Gandhian philosophies and the sustainability movement. Here are some of the observations:

Localism:  Gandhi was a strong proponent of localism, be it food, clothing or anything else. At the time of Indian Independence, he recognized that Indians were being enslaved by their dependence on British products, especially clothing. In Gandhi’s ashram, he grew his own vegetables and kept goats for their milk, demonstrating the need to cut down our dependence on global supply chains and cheap labor.

Austerity: In this age of consumerism and creature comforts, austerity is a concept that is often not even comprehended. Living a simple life has it benefits because it keeps you focused on your purpose. His “simple living and high thinking” philosophy is what sustainability is all about.

Civil resistance: Gandhi’s non-violent, civil resistance movement is very much like sustainable consumption. By simply standing up to atrocities, Indians everywhere came together. Consumers everywhere similarly need to stand up against those companies that are not ethical and stop endorsing their products.

“Poverty is the worst form of violence”: Gandhi recognized that poverty is the root of all ills and the reason why progress cannot be made. He said that unless peoples’ bellies are filled, there is no way their minds can be filled. The world faces the same struggle today and although sustainability is a way out of poverty, poverty is also a deterrent towards sustainable development.

Humility and hope: This is especially for sustainability practitioners. This line of work requires vast amounts of both humility and hope. One can never rest on laurels of past achievements and similarly one cannot also be without hope. As the field continues to evolve, so must practitioners

“Be the change you want to see in the world”: It implies individual responsibility, accountability, and resourcefulness. To be the change whether big or small requires grit and gumption and the most miraculous thing is that it can come from anywhere.

Realism and benefit to all stakeholders

By treating nonviolence as the essential analogue and correlative response to a realist theory of politics, one can better register the novelty of satyagraha (nonviolent action) as a practical orientation in politics as opposed to a moral proposition, ethical stance, or standard of judgment. The singularity of satyagrahalay, in its self-limiting character, as a form of political action which sought to constrain the negative consequences of politics while working towards progressive social and political reform

The politics of nonviolence thereby points towards transformational realism that need not begin and end in conservatism, moral equivocation, or pure instrumentalism.

Reference

By By: Ramin Jahanbegloo – Sun, 10/14/2012 – 23:53 – razinadmin http://jahanbegloo.com/content/why-gandhi-relevant-today

Jaydeep Balakrishnan Ayesha Malhotra Loren Falkenberg Haskayne School of Business University of Calgary 2500 University Drive, N.W. Calgary, Alberta T2N 1N4 Canada. http://dspace.ucalgary.ca/bitstream/1880/50493/1/Gandhi%20final%20manuscript%20June%202015.pdf

The Impact Of Gandhi On The U.S. Peace Movement by By Charles C. Walker http://www.mkgandhi.org/g_relevance/chap16.htm

Peace,

Sial

Principles in theory and practice

Principles in theory and practice

Nonviolence needs to be better understood, and employed, both as a tactic in the service of social and political change–often described as “nonviolent direct action;” people nonviolently protesting and often risking arrest to call attention to injustice but also as a guiding philosophy of how we humans need to evolve in order to live with each other and with our fragile environment. Generally, practitioners of nonviolence agree on a few overarching principles. Respect for those who disagree with you is an important one–there is no “hate” or “enemy” involved, even if we loathe the policies of government officials we are protesting.

Indeed, nonviolent resisters seek not to “defeat” those who disagree with them, but to transform the relationship from adversarial to cooperative in the redress of injustice. For most nonviolent direct actions, participants come up with a code of conduct to follow in the action, which usually include (1. Respecting others, including policy makers, law enforcement personnel and counter protestors, 2. Refraining from physical or verbal violence, 3.Abstaining from drug or alcohol use or possession and 4.Respecting group decision-making and agreeing on the tactical scenario of action)

Nonviolence is justice, peace, energy and loves; because it gives one a peace of mind which is a strength and collection of all mentioned above including a power and force.

Nonviolence as a method for conflict intervention: Most intractable conflicts require outside intervention in order to be constructively transformed or resolved. This intervention can take many forms, and be either formal or informal. Perhaps the best-known form of intervention is mediation, in which a neutral third party (who may be an individual, a panel, an organization, or even a country) will try to help the disputing parties work out their differences in a mutually acceptable way. Unlike arbitrators or judges, mediators have no power to impose a settlement or resolution. Rather, they help the parties to clarify their interests and needs, and their alternatives, in an effort to find a negotiated solution. Usually finding such a solution is extremely time consuming and difficult–if it were easy, the conflict would not be intractable. For those conflicts that have resisted resolution for many months or even years, many interrelated issues must be discussed and resolved, often among a large number of parties. For this reason, the successful mediation of intractable conflicts, while possible, is a significant challenge.

Different other intervention process including, conflict assessment, facilitation, education, dialogue, consensus building, problem solving forum and arbitration could also be taken into consideration if the process goes through and a durable solution is required to come into exist. Nonviolence as a method of conflict intervention tries to follow a series of steps to manage, transform and resolve conflicts.

Nonviolence as a method for struggle: Nonviolent as a method of struggle is a peaceful way with commitments and clear set-stones objectives to achieve a goal. There are huge amount of examples on nonviolence as a method for struggle. In this regards, Nelson Mandila, Pacha Khan in KPK and Gandhi services and actions are clear examples of the history. Let me touch upon the iconic struggle between the apartheid regime of South Africa and those who resisted it illustrate the complexity of some cases of civil resistance. Originally the use of civil resistance against apartheid was based on Gandhian ideas, which originated in South Africa in 1906 where Gandhi was a lawyer working for an Indian trading firm. Soon the African National Congress (ANC), founded in 1912, became the major force opposing the apartheid system’s oppression of the 80% non-European population of the country.

Nonviolence as a method of struggle is an unarmed and non-brutal form of struggle against injustice, oppression and violence aiming to reach justice, equality, freedom, human rights in the society we live in. the struggle can transcend to peace through the open dialogue following the interpreting, strategic and tactical positions.

The struggles against Colonial domination; the example of the Tibetan struggles against China; Tibetans experienced revolutions for their independence from China. Some of these revolutions/rebellions have been violent but “in the aftermath of the 2008 uprising, Tibetans were engaging in a growing noncooperation movement. Tibetans were channeling their spirit of resistance into social, cultural and economic activities that are non-cooperative (refusing to support Chinese institutions and businesses) and self-constructive (promoting Tibetan language and other self-reliance and cultural capital-building activities.

Nonviolence as humanization of politics: Humanization play instrumental role in conflict-resolution processes more generally. It is often a crucial component in establishing cooperative relations between parties and promoting trust-building and constructive resolution. Recognizing the common humanity of one’s opponent can pave the way for mutual respect, mutual trust, and mutual security. Once parties have begun to appreciate the humanity of their opponents, they can begin to listen responsively to the views of the other, build on their ideas, and engage in constructive resolution. This might involve taking responsibility for harmful consequences, apologizing for them, and seeking reconciliation. Recognizing the other as a member of one’s moral community also fosters honesty and leads parties to focus on actual issues rather than engaging in personal attacks. Humanization can also pave the way for reciprocity and a belief in human equality, creating shared norms that constrain the way the conflict is waged.

Nonviolence as a humanization of politics aligns with the theoretical and practical dimension of politics. Its core values are the differentiation of humanity from violence through politics and nonviolence. The politics is a rule of game without killing and showing a trust worthy behavior. The trust which gradually built lead to understanding each other’s humanity and revises dehumanization and promotes joint accomplishment.

Reciprocity requires that each party treat the other with the fairness and respect that it would normally expect if in the other’s position. It is an expression of the Golden Rule: “Do unto others as you would have them do unto you.” Human equality implies that all human beings are entitled to just and respectful treatment. Humanization can allow parties to see that even their opponents are deserving of such treatment. Thus, it can be a crucial component of conflict transformation.

Nonviolence as personal introspection: Knowledge can change you if you are willing to use it in the process of introspection. Introspection is the process of becoming self-aware. Introspection is actually risky but is the first step towards transformation. Once you know your personality type then the challenge is to begin giving up the way you compulsively live it out. The challenge is to change. You must work to acknowledge both positive and negative aspects of your style. You must work to give up the compulsions and avoidances. You also begin the work of broadening you personality by trying to raise yourself to the highest level of your type while integrating the positive characteristics of your Enneagram neighbors.

Furthermore, you work to avoid the easy movement under stress towards disintegration while making the effort of moving towards the high level traits of the integration type. You can live with more freedom and flexibility. You can access the energy of the different types because you now see through more than one lens of personality. Nonviolence as a personal introspection requires everyone to have the practice and acquisition of self-knowledge, understanding of ones limit and self-control towards mediation. Internal dialogues through analysis and conclusion lead to intimate and deeper meaning of life.

Nonviolence as a vision of humanity: in the light of nonviolence we see more clearly that human beings are not created to dominate or kill each other but to serve and to love one another. Though they are each unique and personal, humans are not created to live selfishly at the expense of others. Rather, humans are created to interdependence to depend of God and one another in a never ending circle of nonviolent love. We are created as a global community. In short, nonviolence as a vision of humanity depends on existence of human freedom and dignity for realization and aspiration through love. The true love leads to a form of alliance and cooperation contributing to a vision that never ignores humanity

Reference

EPISODE 2: MLK: A Call to Conscience , What Does “Nonviolence” Really Mean? By Kevin Martin http://www.pbs.org/wnet/tavissmiley/tsr/mlk-a-call-to-conscience/what-does-nonviolence-really-mean/

Five Types of Conflict Resolution Strategies , by Erin Schreiner

http://smallbusiness.chron.com/five-types-conflict-resolution-strategies-19251.html

The Anti-Apartheid Struggle in South Africa (1912-1992), By Lester Kurtz – June 2010

https://www.nonviolent-conflict.org/the-anti-apartheid-struggle-in-south-africa-1912-1992/

Introspection: Knowledge Helps http://www.lessons4living.com/introspection.htm

 

Peace,

Sial

Considering Violence

Considering Violence

If conflict is not properly handled, it may even lead to low intensity to high intensity and large-scale war, threatening the very existence of the human environment. At times, the cooperative behavior of a particular society or community may affect the peaceful life of others in the society. For example, the extreme form of nationalism of a particular country affects its relations with its neighboring countries. In the same way, the conflicting behavior of a given society may develop group cohesiveness and strong identity. Thus dealing with conflict requires enormous potentiality, skills, strategies etc. Normative forms and natural way or leaving it to its natural course of its end of dealing conflicts very often proves stereotypic, uncreative and less effective.

Since the causes for the conflicts are multiple due to changing situations, the methods to deal with and respond to conflict cannot remain single and un-dimensional. Albert Einstein said, “The significant problems we face today cannot be solved at the same level of thinking we were at when we created them.” Thus we require multiple and more creative approaches to respond to conflict to transform them more constructive and relevant to the situation.

A historical view of women’s situation in Afghanistan reveals that women have rarely been a part of political, social and economic decision-making processes. During the Taliban period, which was infamous for its brutality, extremism and misogyny, women were subject to gender crimes and sexual violence. Although the Taliban institutionalized gender apartheid, discrimination and violence against women was also existed prior to the rise of the Taliban and was used as a weapon of war by all parties of Afghanistan’s conflict. To varying extents, almost every political, ethnic, or religious group in Afghanistan has been implicated in violence, both as victim and perpetrator. The private behavior and life of Afghanistan’s kings and political leaders show a dark picture of women’s life. Although little research has been done on women’s situation in Afghanistan’s contemporary history, various indicators such as polygamy, the women of haramsara, taking women as booty in war, bad and badal marriages, objectification and instrumentalisation of women and suchlike reveal structural violence against women throughout Afghanistan’s history.

But with the Afghanistan’s new constitution and new law on elimination of violence of any forms which is strongly under debate will hopefully overcome some of these challenges.

The reality of life for today’s Afghan women remains one of segregation and struggle within a climate of fear. Afghanistan’s entrenched traditional and customary practices constitute one of the strongest sources of violence.

Among the three types of violence stated above, the most obvious type is direct or personal violence which we witnesses in Afghanistan and elsewhere the most.  Everything from threats and psychological abuse to rape, murder, war, and genocide belong to this category. It is called personal violence because the perpetrators are human beings, i.e., persons.

The second type, structural violence, is much less obvious, though it can be as deadly, or deadlier, than direct violence. Typically, no particular person or persons can be held directly responsible as the cause behind structural violence. Here, violence is an integral part of the very structure of human organizations social, political, and economic.

Structural violence is usually invisible, not because it is rare or concealed, but because it is so ordinary and unremarkable that it tends not to stand out. Such violence fails to catch our attention to the extent that we accept its presence as a “normal” and even “natural” part of how we see the world.

Physical, sexual, psychological, economical and other forms of violence against women which could be framed into direct, cultural and structural violence are common in Afghanistan; but its pure example of more on cultural and direct violence.   Some with argue if they are structural violence but I strongly disagree with it because, according to the codes of Poshtunwali, the Afghans have the highest degree of respect to women and above that the Sharia law has a special consideration to protect women rights in the light of Islam. Physical violence, terrorism and insecurity all play key roles in undermining women rights and the illiteracy high rates are instrumental in committing this violence’s in Afghanistan.

Galtung sees conflict as the expression of objective, structural dichotomy.  Based on the different expressions and terminologies used to describe the term conflict, Conflict theories are conceptualized and classified the theory of:”

  1. Individual characteristics theories look at social conflict in terms of the nature of the individuals who are involved.
  2. Social process theories look at conflict as a process of social interaction between individuals or groups and seek to make generalizations about the nature of this process.
  3. Social structural theories look at conflict as a product of the way society is formed and organized.
  4. Formal theories seek to understand human social conflicts in logical and mathematical terms

We understand that Violence is any physical, emotional, verbal, institutional, structural or spiritual behavior, attitude, policy or condition that diminishes, dominates or destroys others and ourselves. Violence is one of the possible responses to specific conflict situations. This does not imply that violence is unavoidable. Violence is not inevitable and it must not be confused with conflict.

In other words, Violence consists of actions, words, attitudes, structures or systems that cause physical, psychological, social or environmental damage and/or prevent people from reaching their full human potential. Violence can be deeply structured into the system of relationships, within socio-economic and political arrangements, and even in the culture of a society and of a global system. Therefore, systemic violence can in turn be a root causes of conflict, as well a behavioral response to a specific conflict situation.

Johan Galtung, made a clear distinction between Structural Violence, Cultural Violence and Direct Violence. These ideas are connected to his distinction depending on how it operates between three inter-related forms of violence (Structural-Cultural-Direct) where Structural Violence is at the left end and Cultural Violence is at the right end of the base of a Triangle invisibly while Direct violence is on the vertex visibly.

According to Galtung’s Violence Triangle, Cultural and Structural Violence cause Direct Violence. Direct Violence reinforces Structural and Cultural violence. Direct Violence, Physical and/or verbal, is visible as behavior in the triangle. However, this action does not come out of nowhere; its roots are cultural and structural.

Direct violence can take many forms, in its classic form, it involves the use of physical force, like killing or torture, rape and sexual assault, and beatings. Further, we understand that verbal violence, like humiliation or put downs, is also becoming more widely recognized as violence.  Johan Galtung, further, describes direct violence as the “avoidable impairment of fundamental human needs or life which makes it impossible or difficult for people to meet their needs or achieve their full potential. Threat to use force is also recognized as violence.”

Cultural violence is the prevailing attitudes and beliefs that we have been taught since childhood and that surround us in daily life about the power and necessity of violence. We can consider the example of telling of history which glorifies records and reports wars and military victories rather than people’s nonviolent agitation, movements, rebellions or the triumphs of connections and collaborations. Almost all cultures recognize that killing a person is murder, but killing tens, hundreds or thousands during a declared conflict is called ‘war’ or killing of innocent people by the security forces are often declared as caught in the crossfire.

Structural violence exists when some groups, classes, genders, nationalities, etc. are assumed to have, and in fact do have, more access to goods, resources, and opportunities than other groups, classes, genders, nationalities, etc, and this unequal advantage is built into the very social, political and economic systems that govern societies, states and the world. These tendencies may be overt such as Apartheid or more subtle such as traditions or tendency to award some groups privileges over another. Constitutional privileges of Job reservations and financial supports in the name of the welfare of the “tribes or backwards” and non-uniform land law, which bans one group to own landed property in their own land while other groups are free to own landed property wherever they want are also examples of structural violence.

Theories of structural violence explore how political, economic and cultural structures result in the occurrence of avoidable violence, most commonly seen as the deprivation of basic human needs. Structural theorists attempt to link personal suffering with political, social and cultural choices. Johan Galtung’s original definition included a lack of human agency; that is the violence is not a direct act of any decision or action made by a particular person but a result of an unequal distribution of resources.

Here, we must also understand “institutional violence”. “Institutional violence” is often mistaken for structural violence, but this is not the case. “Institutional violence” should be used to refer to violence perpetrated by institutions like companies, universities, corporations, organizations as opposed to individuals. The fact that women are paid less at an establishment than men is an act of direct violence by that specific establishment. It is true that there is a relationship with structural violence as there is between interpersonal violence and structural violence. And Structural violence is the most problematic area to be addressed for conflict transformation.

 

Reference

 

·         UNDERSTANDING CONFLICT AND WAR Vol. 2 THE CONFLICT HELIX By R.J. Rummel Beverly Hills, California: Sage Publications, 1976. https://www.hawaii.edu/powerkills/NOTE11.HTM

·         Mapping Contours of violence http://www.ipstc.org/media/documents/Occasional_Paper_4-3.pdf

 

·          Posts Tagged ‘Johan Galtung’ The Violence Triangle Posted in Economy/Society, tagged Cultural ViolenceDirect ViolenceJohan GaltungStructural ViolenceViolence Triangle on February 20, 2012

https://ahmedafzaal.com/tag/johan-galtung/

Peace,

Sial

%d bloggers like this: